Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-28T10:07:38.599649+00:00

Мошен тавн дегтр: Левит

Мошен тавн дегтр: Левит

1. Нүр үг

1. Левит

1. Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

2. Кезәңк делкә

3. Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Нүр үг

НҮР ҮГ

Күндтә умшачнр!

Библин түрүләд бичгдсн тавн дегтр хальмг келнд барлгдҗана. Эннь «Хуучн бооцана» негдгч әңгнь гиҗ христианмуд тоолна. Хуучн цагас авн эн дегтр бичсн күн Моше. Тегәд Мошен бичсн тавн дегтрлә тадн ода таньлдҗанат. Евреймүд эн дегтрмүдиг «Мошен Закана дегтр» гиҗ нерәднә, бас «Тора» – «заавр» эс гиҗ «сурһмҗ».

«Мошен тавн дегтр» Библьд кевтән эклцнь болн һол төрнь болҗана. Тегәд делкә болн күн яһҗ үүдснә, килнц яһҗ эклснә болн зовлңгин тускар, Бурхн күн хойрин хоорндк хәрлцәнә тускар болн әмтн яһҗ нег-негнләһән хәрлцә бәрҗәснә тускар бичәтә. Бурхн Эврәннь улсла Бооца кенә, теднд зааврмуд өгнә.

Эн тавн дегтрәс түрүләд хальмг келнд «Эклц» дегтр орчулгдла (2005 җ.). Наадк дөрвн дегтр 2017–2022-гч җилмүдт орчулгдв.

Орчуллһна көдлмш хуучн еврейин (Масорет) бичврәс кегдлә. Нег зүсн янзла эс зөвшәрсн үгмүд халхин чилгчәр цәәлһгдҗәнә. Дегтрин сүл халхд тәәлвртә ахр толь барлгдв. Тенд зәрм шишлң хуучна үгмүд болн санан тодрхаһар цәәлһгдв.

Библь орчуллһна Институт орчулачнрт, редактормудт, ик көдлмшт орлцсн эрдмчнрт болн дегтр барлхд дөңгән күргсн улст ик ханлтан өргҗәнә.

Хальмг келн-улст Мошен бичсн тавн дегтр төрскн келәрн умшхд, кезәңк әмтнә җирһл медхд соньн болх гиҗ сангдна. Нарт-делкәд олн келн-улс дунд Библь хамгин икәр умшгддг дегтр. Ода тиим дегтриг умшач болһн умшҗ чадҗана.

Библь орчуллһна Институт

Левит

Левит

1. Нүр үг

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

Нүр үг

Левит

Эн дегтр Леви гидг отгин нертә. Левин отгин әмтн өргә герт мөргүл кедг бәәҗ. Урднь һарсн «Нүүдл» гидг дегтрин цаарандкнь эн болҗана. Өргә гер тосхсна хөөн бәрц бәрлһнә болн әрүн мөрглһнә бәәдл үзүлгдҗәнә. «Левит» дегтрт ик зуудан диг-дарана төрмүдин тускар келгдҗәнә. Энүг Израилин келн-улст Бурхн Синай уул деер Мошеһәр дамҗад өгч. Терүнд бас әрүн бәәдлин болн өөрхн улслаһан яһҗ бәәхин тускар келгдҗәнә.

«Левит» гидг дегтр үзүлгдҗәх төрмүдәрн тавн әңгәс тогтҗ. Түрүн әңднь (1-7 бөлг) зүсн-зүүл бәрц бәрлһнә тускар келгдҗәнә. Хойрдгч әңгднь (8-10 бөлг) гелңгүдин онц чинрин тускар – Ахарон, терүнә көвүдин – бәрц бәрлһнд орҗахиг үзүлҗәнә. Һурвдгч әңгднь (11-15 бөлг) цевр, цевр биш бәәдлин тускар тодрхаһар бичәтә. 16-гч бөлгт цеврллһнә өдрт болн килнцәс һарһлһна өдрт ямаран шишлң авъяс күцәдгиг үзүлҗәнә (Йом-Киппур). Эннь Израилин байрта болн әәмшгтә өдрт килнцәс гетллһн, Бурхнла эвцснә өдр. Дарук ик әңгнь (17-26 бөлг) «Әрүн бәәдлин диг-даран» гидг нертә. Эн төрин тускар йир тодрхаһар болн нәәрин тускар, терүнд орулх бәрцин тускар бичәтә. «Левит» нертә дегтрин чилгчднь әдсллһнә болн харалһна тускар келгдҗәнә.

Хамгин һол төрнь: Бурхн әрүн. Израилин келн-улс Бурхна болад бас әрүн болх йоста. Бурхн үүдәсн тоотасн ончрна. Израильд Бурхна бәәлһн йирдән бәәдл биш. Олн-әмтн йир сәәнәр бийән белдснә хөөн Бурхн тал өөрдҗ чадхмн болҗана. Эннь йосндан Терүнд мөргх, Бурхна заавр күцәһәд бәәх, талын келн-улсин авъяс бәрҗ дурашго. Тегәд әрүнәр бийән бәрлһнь сән авъясин чинртә, өөрхн әмтнләһән үннәр болн чикәр бәәлһн. Тер учрар «Левит» дегтр кедү цаг давв чигн, хаһлҗах төрәрн чинрән геешго. Олн-әмтн энүг соньмсч умшх гисн иткл бәәнә.

1

Шаталһна бәрцин тускар

1^1Харһлтын Шатрас Деед Эзн Мошег дуудад иигҗ терүнд келнә:

2– Кемр кен-негнь Деед Эзнд бәрц бәрхәр седхлә, тиигхлә гертән бәәсн бод малар чигн, үүрмг малар чигн кеҗ чадҗана. Энүнә тускар Израилин көвүдт соңсхад кел+.

3Кемр тер шаталһна бәрцән бод малар кеҗәхлә, тиигхлә эрмдг уга бүрү авх йоста. Терүг Деед Эзнд таасгддгар Харһлтын Шатрин өмн зогсатха. 4Бәрц бәрҗәх күн гемән хәрүлдгәр, тер бәрцнь Деед Эзнд таасгддгар бүрүһин толһад һаран тәвтхә. 5Бүрүг Деед Эзнә өмн алтха. Гелңгүд болҗах Ахарона хөөт үйнр, бәрцин цусиг Харһлтын Шатрин үүднд бәәх тәкл тәкдг ормд эргүләд цацтха. 6Шатагдх бәрцин арсинь шувтлад, махинь әңгләд чавчх кергтә. 7Ахарон гелңгин хөөт үйнр тәклин ормд һал шатаһад түлә тәвтхә. 8Гелңгүд болҗах Ахарона хөөт үйнр, бәрцин зәрм әңгинь, толһатаһинь болн өөктәһинь, тәклин ормд, шатчах түләнә модн деер тәвтхә. 9Бүрүһин дотринь болн көл-туруһинь уснд уһах кергтә. Эдниг гелң цугтаһинь тәкл тәкдг орм деер шататха. Эннь цугтан шаталһна бәрц болҗана, Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд таасгдна+.

10Кемр кен-негнь үүрмг малар – хөөһәр эс гиҗ ямаһар – бәрц бәрхәр авч ирхлә, тиигхлә тер хуциг эс гиҗ текиг эрмдг угаһаснь авх йоста. 11Терүг Деед Эзнә өмн тәклин ормин ар үзг талнь алтха. Гелңгүд болҗах Ахарона хөөт үйнр тәклин ормд эргүләд бәрцин цусиг цацтха. 12Алгдсн малыг әңгләд, чавчад, толһаһинь болн өөкинь салһх кергтә. Эдниг цугтаһинь гелң тәклин ормд, шатҗах түләнә модн деер тәвтхә. 13Бәрцин дотринь болн көл-туруһинь уснд уһах кергтә. Тегәд гелң бәрцән бәрәд цугтаһинь тәклин ормд шататха. Эн цугтаһинь шаталһн Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд таасгдна+.

14Кемр кен-негнь Деед Эзнд шаталһна бәрцд шову авч ирхлә, тиигхлә бәрцән көглҗрһн эс гиҗ баахн көглҗрһн шовудар кехмн болҗана+. 15Гелң шовуг тәкл тәкдг орм тал авч ирәд, күзүһинь мошкад, толһаһинь тенд шатах йоста. Шовуна цусинь тәклин эрс деернь шахад һарһтха. 16Терүг өрвлгәснь бәрәд, цогцаснь киртә ар бийинь таслҗ уга кеһәд, тәклин үмс асхдг зүн үзг тал хайтха. 17Далвагаснь бәрәд цогцинь әрә шуулг (болв әңгләд шуулхмн биш). Терүг гелң тәкл тәкдг ормд шатчах модн деер шататха. Эннь цугтаһинь шаталһн Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд таасгдна+.

2

Өдмгин бәрцин тускар

2^1Кемр кен-негнь Деед Эзнд өдмгәр бәрц бәрхәр седҗәхлә, тернь цаһан буудян һуйрар кегдх йоста. Тер күн һуйрт олив тос кеһәд, ладан тәвх+. 2Гелңгүд болҗах Ахарона хөөт үйнрт авч иртхә. Гелң терүнәс атхм һуйр тостаһинь авад, бас ладаниг кевтнь авад тәкл тәкдг орм деер бәрцин дееҗинь гиҗ шататха. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста+. 3Наадк әңгнь Ахарона болн терүнә көвүдин болҗана: әрүнәс әрүн юмн, тедн Деед Эзнә һалын бәрцәс авгдҗана+.

4Кемр чини өдмгин бәрц бешт болһгдсн болхла, тиигхлә тернь цаһан буудян һуйрар болһгдх йоста: эс искәсн һуйрар болһсн өдмгиг олив тоснд элдәд эс гиҗ олив тос түрксн һуйр болх йоста+.

5Кемр өдмгәр кеҗәх чини бәрц дөрвлҗн таавад болһгдсн болхла, тиигхлә эннь эс искәсн цаһан буудян һуйрар олив тоснд элдәд болһгдх йоста+. 6Тер өдмгиг әңг-әңгәр хамхлад олив тос деерәснь ке. Эннь өдмгәр кеҗәх бәрц.

7Кемр өдмгәр кеҗәх чини бәрц төгрг таавад болһгдсн болхла, тиигхлә олив тоснд цаһан буудян һуйрар болһгдх йоста.

8Деед Эзнд өдмгин бәрц гиһәд авч одад терүгән гелңд өг. Гелң терүг тәклин ормд тәвтхә. 9Бәрцин дееҗинь авад тәклин һалд шататха. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста+. 10Наадк әңгнь Ахарона болн терүнә көвүдт: әрүнәс әрүн юмн, тернь Деед Эзнә һалын бәрцәс авгдҗана.

11Деед Эзнд өргҗәх тадна өдмгин бәрц эс искәсн һуйрар болһгдх йоста. Искәд болһсн өдмг, бал Деед Эзнд өгчәх һалын бәрц гиҗ шатагдшго юмн+. 12Деед Эзнд теднән шин тәрәнә түрүн урһцин дееҗнь гиһәд авч иртн. Болв теднь Деед Эзнд каңкнсн үнр һарһад таасгддгар тәклин һалд бичә теднән шататн+.

13Тиим бәрцсиг давслхан бичә март. Давсн Бурхна болн чини хоорндк бооцана темдг. Авч ирх бәрц болһндан давс нем+.

14Кемр Деед Эзнд тәрәнә түрүн урһцас өдмгәр бәрц бәрҗәхлә, шин буудян толһасин үүлсн экинь һалд хуурад авч ирх кергтә+. 15Терүнд олив тос нем, деерәснь ладан асх. Эннь өдмгәр кеҗәх бәрц. 16Тегәд гелң эн бәрцин дееҗинь Деед Эзнд һалын бәрц гиһәд шататха. Тернь буудян экнәс зәрм әңгинь болн ладаниг кевтнь+.

3

Эвцлһнә бәрц

3^1Кемр кен-негнь эвцлһнә бәрцән бод малар авч ирхлә – бух эс гиҗ үкр болну – тиигхлә эрмдг уга мал авч ирәд, терүг Деед Эзнә өмн зогсатха+. 2Бәрцин толһа деернь һаран тәвәд, терүг Харһлтын Шатрин өмн алтха. Гелңгүд болҗах Ахарона хөөт үйнр тәклин ормиг эргүләд цус цацтха. 3Эвцлһнә бәрцәс Деед Эзнд дотркинь ораҗах өөкиг кевтнь өгх кергтә, хаҗуднь бәәх өөкиг бас өгх. 4Хойр бөөринь болн терүн деернь ташан хаҗуд бәәх өөкиг, элкнә семҗнәснь керчҗ өгтхә (терүг бөөртәһинь суһлҗ авх кергтә). 5Тегәд Ахарона хөөт үйнр тедниг цугтаһинь тәклин һалд шатчах модн деер кевтх шатагдх бәрцлә хамднь шататха. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста+.

6Кемр күн Деед Эзнд үүрмг малар эвцлһнә бәрц авч ирхлә – эр эс гиҗ эм болхла – тиигхлә эрмдг уга мал авч иртхә. 7Кемр тер хө авч ирхлә, терүгән Деед Эзнә өмн зогсатха. 8Бәрцин толһа деернь һаран тәвәд Харһлтын Шатрин өмн алтха. Ахарона хөөт үйнр тәклин ормиг эргүләд бәрцин цус цацтха. 9Эвцлһнә бәрцәс Деед Эзнд һалын бәрц гиҗ белгләд өөк өгх кергтә: өөктә сүүлинь (терүг үзүр күртлнь керчҗ авх), дотркинь ораҗах өөк, хаҗуднь бәәх өөкиг кевтнь авх, 10хойр бөөринь болн терүн деернь ташан хаҗуд бәәх өөкиг, дәкәд элкнә семҗинь өгтхә (терүг бөөртәһинь суһлҗ авх кергтә). 11Тедниг цугтаһинь гелң тәклин һалд шататха. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, Терүнд нерәдсн хот болҗана+.

12Кемр кен-негнь бәрц бәрхәр яма авч ирхлә, терүг Деед Эзнә өмн зогсатха, 13дәкәд терүнә толһа деер һаран тәвәд Харһлтын Шатрин өмн терүгән алтха. Тегәд Ахарона хөөт үйнр тәклин ормиг эргүләд бәрцин цус цацтха. 14Деед Эзнд һалын бәрц белгләд, дотркинь ораҗах өөкиг болн хаҗуднь бәәх өөкиг, 15хойр бөөринь болн терүн деернь ташан хаҗуд бәәх өөкиг, дәкәд элкнә семҗиг өгтхә (терүг бөөртәһинь хамднь суһлҗ авх кергтә). 16Тедниг цугтаһинь гелң тәклин һалд шататха. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, Терүнд нерәдсн хот болх. Терүнд каңкнсн үнр таасгдна. Бәрцин өөкн кевтән Деед Эзнә болҗана+. 17Таднд эннь мөңк зокал, альд эс бәәв чигн терүг үйәс үйд бәрҗ йовтн: хотдан өөк чигн, цус чигн бичә орултн+.

4

Килнцәс цеврллһнә бәрц

4^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст соңсх: Деед Эзнә зааврин негинь кен чигн күн медлго эвдхлә, һарһшго юм һарһхла, иигҗ кех кергтә+. 3Кемр тос түркүлсн ах гелң нег йовдл һарһад, терүнднь цуг әмтн гемшәгдҗәхлә, тиигхлә тер гелң Деед Эзнд килнцәс цеврллһнә бәрц гиһәд эрмдг уга бүрү мал авч иртхә. 4Бүрүг авч ирәд Харһлтын Шатрин үүднд Деед Эзнә өмн зогсатха. Дәкәд һаран бүрүһин толһа деер тәвәд Деед Эзнә өмн алтха. 5Тос түркүлсн ах гелң бүрүһин цусиг кеҗ авад Харһлтын Шатрт орултха. 6Тер цуснд хурһан норһад Деед Эзнә өмн, әрүн бәәрнә көшгин өмн дола дәкҗ цацл цацтха. 7Харһлтын Шатр дотр Деед Эзнә өмн бәәх күҗ уңһдадг тәклин ширән өвртнь бас цус түрктхә. Үлдсн цусинь Харһлтын Шатрин үүднд бәәх тәкл шатадг ормин улд асхтха+. 8Цеврллһнә бәрц бәрҗәх бүрүһин өөкинь кевтнь – дотркинь ораҗах болн хаҗуднь бәәх өөкиг – автха. 9Хойр бөөринь болн терүн деернь ташан хаҗуд бәәх терүн деерк өөкинь, элкнә семҗиг керчҗ авх кергтә (терүг бөөртә хамднь суһлҗ авх). 10Эвцлһнә бәрц бәрҗәх бухиг тиигҗ эвтәлх кергтә болҗана. Тегәд гелң эн тоотыг цугтаһинь тәкл шатадг ормд шататха. 11Бүрүһин арсинь болн терүнә бүкл махинь толһатаһинь, көлтә-шииртәһинь, дотрктаһинь болн киртә кевтнь –+
12бүрүһәс үлдсинь цугтаһинь – бәәрнәс һазаран үмс асхдг цевр ормд һарһад модн түлән деер тәвәд шатах кергтә. Эдниг цугтаһинь үмс асхдг ормд шатахмн болҗана.

13Израилин улсин хамцан ямаран чигн йовдл эндүһәр һарһсмн болхла, терүг эс медсн болхла – кемр тедн Деед Эзнә ямаран чигн заквр эвдхлә, буру йовдлыг хамцан даахмн болҗана+. 14Теднд буру йовдл һарһсинь заагдх. Тегәд хамцан килнцәс цеврллһнә бәрц бәрхин төлә бүрү мал авч ирәд Харһлтын Шатрин өмн зогсатха. 15Хамцана ахлачнр Деед Эзнә өмн бүрүһин толһа деер һаран тәвәд Терүнә өмн алтха. 16Тос түркүлсн ах гелң бүрүһин цусиг Харһлтын Шатрт орулад, 17хурһан цусар норһад, дола дәкҗ Деед Эзнә өмн, көшгин өмн цацл цацтха+. 18Харһлтын Шатрт Деед Эзнә өмн бәәх күҗ уңһдах ширән өвринь цусар будтха. Үлдсн цусиг Шатрин үүднд бәәх тәкл шатадг ормин улд асхтха. 19Бүрүһәс бәәсн өөкинь кевтнь һарһҗ авад терүг тәклин ормд шатах кергтә. 20Цеврллһнә бәрцд орулҗах бүрү малын бәрциг күцднь күцәхмн болҗана. Тиигҗ гелң терүн деер гемән хәрүллһнә авъяс кеҗәнә. Тегәд цуг хамцана килнцнь тәвгдҗәнә. 21Бүрүһин бүкл махинь күүнә бәәрнәс һарһад, өмнкләһән әдләр шатах кергтә. Эннь хамцана төлә кеҗәх килнцәс цеврллһнә бәрц.

22Кемр һардач килнц һарһхла, кемр тер зөрц биш Деед Эзнә заавр эвдхлә, тер гемтә болхла, 23эс гиҗ терүнә һарһсн буруһинь заахла – тиигхлә тер күн эрмдг уга тек авч иртхә. 24Текин толһа деер тер һардач һаран тәвәд, Деед Эзнә өмн шаталһна тәкл тәкдг ормин хаҗуд алтха. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц болҗана. 25Тегәд гелң хурһан эн бәрцин цуснд норһад шатадг тәклин өвринь цусар будтха. Үлдсн цусинь тәклин ормин улд асхтха. 26Текин өөкинь кевтнь тәклин орм деер эвцлһнә бәрц кевтә шатах кергтә. Тиигҗ гелң терүн деер гемән хәрүллһнә авъяс кеҗәнә. Һардач гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд буруһас тәвгднә.

27Кемр эгл әмтнәс кен-негнь зөрц биш йовдл һарһхла – Деед Эзнә ямаран чигн заавр эвдхлә – тер бурута болад,+
28эс гиҗ терүнд буру йовдл һарһсинь заахла, тиигхлә эрмдг уга яма авч иртхә. 29Тегәд тер килнцәс цеврллһнә бәрцин толһа деер һаран тәвәд шишлң бәрц шатадг тәклин ормд алтха. 30Дарунь гелң хурһан цуснд норһад шатадг тәклин өвринь цусар будтха. Үлдсн цусинь тәклин ормин улд асхтха. 31Эвцлһнә бәрцәс авчах кевтә өөкинь цугтаһинь автха. Тер өөкиг гелң тәклин ормд шататха. Эннь Деед Эзнд таасгдх каңкнсн үнр болх. Тиигҗ гелң килнцтә күн деер гемән хәрүллһнә авъяс кеҗәнә. Эн күүнә килнцнь тәвгдҗәнә+.

32Кемр эн күн килнцәс цеврллһнә бәрцән хөөнә сүргәс бәрхәр седҗәхлә, тиигхлә эрмдг уга хө авч иртхә. 33Тегәд цеврллһнә бәрцин толһа деернь һаран тәвәд шатадг тәклин ормд алтха. 34Гелң хурһан бәрцин цуснд норһад шатадг тәклин өвринь будтха. Үлдсн цусинь тәклин ормин улд асхтха. 35Өөкинь кевтнь, эвцлһнә бәрцд орулҗах хөөнәс авчах кевтә, һарһҗ авх кергтә. Тегәд гелң тер өөкиг тәклин бәәрнд Деед Эзнд нерәдсн һалын бәрцлә хамднь шататха. Тиигҗ гелң гемән хәрүллһнә авъяс тер күн деер кех. Иигҗ күүнә килнцнь тәвгдҗәнә.

5

5^1Кемр дор келгдх йовдлмудас көлтә күн гемшәгдҗәхлә:

– эс гиҗ юм үзсн болхла, эс гиҗ тер йовдлын тускар юм меддг болхла, болв герч күн гиһәд харалар әәлһәд зарһд дуудхла мел юм келсн уга болхла, учрсн йовдлын герчнь болад килнц һарһсн болхла;

2– кемр тер цевр биш юм көндәсн болхла, эс гиҗ бузр аңгин күш, эс гиҗ бузр малын күш, эс гиҗ үүрмг бузр адусдын күш медлго көндәһәд болв эврән бузрдхла;+

3– кемр тер күүнә кир көндәсн болхла (ямаран чигн күүнд бәәдг кир көндәхлә), түрүләд терүг медлго, болв дәкәд медхлә;+

4– кемр тер урдаснь ухаллго ю чигн кех болад андһар өгсн болхла – тернь хар саната эс гиҗ сән саната болв чигн (ухалл уга ямаран чигн андһар өгсн болхла, әмтнә өгдг андһар), түрүләд эннь ямаран чинртәһинь эс медҗәһәд, болв хөөннь медхлә, –+

5тегәд эн йовдлмудас негхн гем һарһсн күн терүгән медәд келтхә, 6һарһсн йовдлын ормд Деед Эзнд цеврллһнә бәрц авч иртхә – хө эс гиҗ яма. Тегәд гелң терүн деер гемән хәрүллһнә авъяс күцәх, терүг килнцәс цеврлх.

7Кемр тер күн бәрц бәрхәр седхләрн хө эс авч ирҗ чадхла, Деед Эзнд эврәннь йовдлын ормд 2 көглҗрһн шову эс гиҗ 2 баахн көглҗрһн шову: негинь килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ, хойрдгчинь шатахин төлә авч иртхә+. 8Теднән гелңд өгтхә. Тернь түрүләд цеврллһнә төлә авч ирсн шовуг автха, толһаһинь күзүнәснь салһлго мошктха. 9Тер цеврллһнә бәрцин цусар тәклин эрсиг будтха. Үлдсн цусинь тәклин ормин улд шувтлад һарһтха. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц. 10Дәкәд гелң хойрдгч шовуг шаталһна бәрцд дигтәһәр орулх. Тиигҗ гелң күүнә гемән хәрүллһнә авъяс күцәх. Терүг кесн килнцәснь цеврлх, тегәд эн күүнә гемнь тәвгдх.

11Кемр тер 2 көглҗрһн эс гиҗ 2 баахн көглҗрһн шову авч ирҗ эс чадхла, тиигхлә һарһсн йовдлын ормд ефән арвна нег хүв буудян цаһан һуйр авч ирәд цеврллһнә бәрцд орултха. Һуйрт олив тос бичә кетхә, ладан бичә цацтха. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц болҗана+. 12Эврәннь бәрцән гелңд өгтхә, тернь нег атхм һуйриг бәрцин дееҗ гиһәд тәклин бәәрнд Деед Эзнә һалын бәрцтә хамднь шататха. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц.

13Тиигҗ гелң тер күүнә һарһсн геминь хәрүллһнә авъяс күцәх, эн күүнә гемнь тәвгдх. Үлдсн һуйр өдмгин бәрцлә әдл гелңгин болх+.

Һару даалһна бәрц

14Деед Эзн Мошед келнә:

15– Кемр кен нег күн буру йовдл һарһхла, Деед Эзнә альк нег кешго әрүн юмиг зөрц биш кесн болхла, тиигхлә Деед Эзнд һаруднь эрмдг уга хуц өгтхә. Терүнә үннь әрүн бәәрнә цаһан мөңгн шекель күрх зөвтә. Тернь һару даалһна бәрц болх+. 16Әрүн юмнд һару һарһсндан бас нег тавна хүвинь немәд цугтаһинь гелңд өгтхә. Тиигҗ гелң һару даалһна хуциг авад, тер күүнд гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә, тегәд эн күүнә гемнь тәвгдх+.

17Кемр кен чигн килнц һарһхла – зөрц биш, медл уга Деед Эзнә зааврин негинь эвдхлә, тер күн гемтә болх. 18Тиигхлә һару даалһна төлә гелңд тер эрмдг уга хуц келсн үнләһән әдләр өгтхә. Гелң эн күүнд медл уга һарһсн гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә, тегәд эн күүнә гемнь тәвгдх. 19Эннь һаруһан даалһна бәрц: Деед Эзнә өмн кеҗәх күүнә һару даалһн болҗана.

6

6^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Кемр кен чигн Деед Эзнә өмнәс му йовдл һарһад килнцд орсн болхла, кемр терүнд даалһад нег юм хадһлтха гиһәд өггдсн болхла, эс гиҗ хулхалсан нууһад, эс гиҗ өөрхн күүнәсн йосн бишәр нег юминь булаҗ авад гөрдсн болхла, –+
3эс гиҗ өөрхн күүнәннь геесн юмиг олҗ авчкад гөрдәд бәәсн болхла, тегәд тер әмтнә һарһдг килнцин негинь һарһв. Тиигхлә худл андһарар килнцән икдүлв. 4Тиим йовдл һарһсн күн бурута болхла, түрүләд хулхалҗ эс гиҗ булаҗ, эс гиҗ хадһлтха гиһәд өгсиг хәрү өглго бәәхлә, аль кен-негнь геесиг тер олҗ авсн болхла; 5худлахар өгсн андһарар авсн тоотан хәрү өгтхә. Һарһсн һаруһинь кевтнь хәрүлтхә, деернь нег тавн хүвинь немҗ өгтхә. Тер тоотыг цугтаһинь эзнднь һаруһинь даах бәрц бәрх өдр өгх йоста+. 6Деед Эзнд һару даалһна бәрцд гелң тал сүргәс эрмдг уга хуц авч иртхә. Тернь келсн үнәрн әдл болх зөвтә. 7Деед Эзнә өмн гелң терүн деер гемән хәрүллһнә авъяс күцәх. Тегәд эн күн гемшәгдсн йовдласн цеврлгдх.

Бәрц шаталһна закан

8Деед Эзн Мошед келнә:

9– Ахаронд болн терүнә көвүдт иим заавр өг: «Кевтнь шаталһна закан эн. Кевтнь шаталһна бәрц шатагдсн ормдан сөөни дуусн өрүн күртл тәклин бәәрнд үлдх йоста. Тәкл тәксн бәәрнд һал шатх йоста+. 10Гелң олсар уйсн хувц болн нүцкн махмуднь үзгддгоһар олсн шалвр өмсәд, шаталһна хөөн тәклин ормд үлдсн үмс цуглулҗ авад тәклин ормин хаҗуд асхтха+. 11Дәкәд хувцан сольҗ өмсәд, үмсиг бәәрнәс һарһад цевр һазрт асхтха+. 12Тәклин һал шатхларн бичә унтртха. Гелң өрүн болһн терүн деер модн түлә немәд бәәтхә, шатагдх тоотыг делгәд, теднлә хамдан эвин бәрцд орулҗах өөкиг бас шататха. 13Тәкл тәкҗәх ормд һал унтрлго шатад бәәх йоста».

Өдмгәр бәрц бәрлһнә закан

14«Өдмгин бәрцин закан эн. Ахарона көвүд эн бәрциг Деед Эзнә өмн тәклин ормин өөр тәвх йоста+. 15Авч ирсн бәрцәс олив тоста нег атхм һуйр, бас ладаниг кевтнь авад тәклин ормд дееҗинь гиһәд шататха. Эннь каңкнсн үнр болх, Деед Эзнд таасгдх. 16Наадкинь Ахарон көвүдтәһән идтхә. Эс искәсн һуйрар болһсн өдмгин бәрц әрүн ормд – Харһлтын Шатрин һаза идтхә. 17Тер өдмгиг искәсн экәр болһдмн биш. Нанд авч ирҗәх һалын тәклин бәрцәс эн әңгинь Би Ахаронд болн терүнә көвүдт өгчәнәв. Эн әңгнь әрүнәс әрүн, килнцәс цеврллһнә болн һаруһинь даалһна бәрцлә әдл болҗана+. 18Ахарона хөөт үйнрин залу киистәнь терүг идҗ чадх. Деед Эзнд авч ирәд бәәсн һалын тәклин бәрцәс үйәс үйд, мөңкинд теднә болад күртҗәнә. Эн бәрцлә харһулгдсн тоотнь әрүн болхмн болҗана»+.

19Деед Эзн Мошед келнә:

20– Ахарон болн терүнә көвүд Деед Эзнд эврәннь тос түркүлснә өдрәс авн таслвр угаһар буудян цаһан һуйрин ефән нег арвнаһар болһсн өдмгәр бәрц бәрх йоста. Терүнә өрәлинь өрүһәр, өрәлинь асхар авч иртхә. 21Тиим өдмг олив тостаһар дөрвлҗн таавад болһх кергтә. Эн тадна авч ирх өдмг сәәнәр элдсн һуйрас болһгдх; терүг әңгләд үүлтн. Эннь каңкнсн үнр болх. Деед Эзнд таасгдх+. 22Тиигҗ гелң болһн кетхә – Ахарона хөөт үй. Терүнд Ахарона үлдл болад тос түркгдх. Тиим өдмг Деед Эзнд мөңкинд нерәдгдәд бүклдән шатагдмн+. 23Гелңгин авч ирсн ямаран чигн өдмг бүклдән шатагдх бәрц – терүг идҗ болшго.

Килнцәс цеврллһнә бәрцин закан

24Деед Эзн Мошед келнә:

25– Ахаронд болн терүнә көвүдт кел: килнцәс цеврллһнә бәрц бәрлһнә диг-даран эн. Килнцәс цеврллһнә бәрц Деед Эзнә өмн шаталһна бәрц алдг ормд алгдх йоста. Эннь әрүнәс әрүн+. 26Цеврллһнә бәрц кеҗәх гелң терүгән идхмн болҗана; терүг әрүн ормд Харһлтын Шатрин хашад идх кергтә. 27Эн махнд күргсн юн чигн әрүн болх. Кемр бәрцин цусн хувцнд тусхлаг, тиигхлә хувцна киртсн ормиг әрүн ормд уһах кергтә. 28Тиим бәрцин мах болһсн шавр буһш хамхлгдх йоста. Кемр бәрцин махиг улан мөңгн савд болһсмн болхла, тиигхлә тер савиг хусад усар уһах кергтә+. 29Гелңгүдин отгин залус цугтан тиим бәрциг идҗ чадҗана: эннь әрүнәс әрүн юмн. 30Гемән хәрүллһнә авъяс әрүн бәәрнд күцәхәр Харһлтын Шатрт цеврллһнә бәрцин цус орулна. Терүнә хөөн махиг идҗ болшго, шатах кергтә+.

7

Һару даалһна бәрцин туск закан

7^1Һару даалһна бәрцин туск диг-даран эн, әрүнәс әрүнә туск юмн+. 2Һару даалһна бәрциг шаталһна бәрцлә әдл нег бәәрнд алдмн. Тәклин ормд үзг болһнаснь цусар цацл цацх кергтә. 3Тәклин ормд өөкинь кевтнь тәвдмн: өөктә сүүлинь, дотр бәәх өөкинь, 4бас 2 бөөринь болн терүн деернь ташан хаҗуд бәәх өөкинь, элкнә семҗ керчҗ авх (терүг бөөртәһинь суһлҗ авх кергтә). 5Деед Эзнд һалын бәрц гиһәд гелң тедниг тәклин ормд шатахмн болҗана. Эннь һару даах бәрц.
6Гелңгин отгин залу улс терүг идҗ чадх. Терүг әрүн ормд идх кергтә. Эннь әрүнәс әрүн юмн.

Гелңгин хүв

7Һару даалһна чигн, килнцәс цеврллһнә чигн бәрцд нег диг-даран: гемән хәрүллһнә тәкл тәкҗәх бәрц гелңгин болҗана+.

8Талдан күүнә ормд шаталһна бәрц күцәсн гелң бәрц бәрсн малын арсинь авх.

9Бешт болһсн, дөрвлҗн таавад болһсн эс гиҗ төгрг таавад болһсн өдмгәр нерәдлһнә бәрц өглһнә авъяс күцәсн гелңгин болҗана+. 10Олив тоснд элдсн эс гиҗ хүүрә ямаран чигн өдмгәр нерәдлһнә бәрц Ахарона цуг хөөт үйнрт әдләр күртнә+.

Эвцлһнә бәрцин тускар

11Деед Эзнд авч ирдг күүнә эвцлһнә бәрцин закан эн+. 12Кемр терүг ханлт өргәд авч ирдг болхла, тиигхлә ханлтын бәрциг дахулад олив тоснд элдәд, эс искәсн һуйрар болһсн өдмг, тос түркәд, һуйр болн буудян цаһан һуйриг тостаһар сәәнәр элдәд болһх йоста+. 13Деернь искәсн һуйрар болһсн өдмг эн нерәдлһнд немгдх. Ханлтын эвцлһнә бәрцин тоод тедн орх. 14Деед Эзнд нерәдхин төлә зүсн болһнаснь неҗәһәд өдмг авгдна. Эвцлһнә бәрцин цусар цацл цацсн гелңгин хүвнь эн болҗана. 15Эвцлһнә бәрцин ханлтан өргҗәх махиг тер өдртән идх кергтә. Терүнәс нег чигн умш өрүн күртл үлдәҗ болшго+.

16Андһарар эс гиҗ эврә дурар авч ирсн бәрцән тер өдртән идх кергтә, үлдсинь маңһдуртнь идҗ болх+. 17Һурвдгч өдрт үлдсн махиг шатах. 18Кемр эвцлһнә бәрцин махиг һурвдгч өдрт идхлә, тер бәрц авч ирсн күүнд кергтәд тоолгдшго юмн. Эннь үрҗ одсн махн. Терүг идсн күн гемтәд тоолгдх.

19Цевр биш юмнла харһсн махиг идҗ болшго. Терүг шатах кергтә. Цевр күн мах идҗ чадҗана. 20Кемр бузрдсн күн Деед Эзнд авч ирсн эвцлһнә бәрцин мах идхлә, тер күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх+. 21Кемр кен чигн күн бузр юм көндәхлә, күүнә бузрнь чигн болтха, эс гиҗ бузр мал, эс гиҗ җигшүртә юмс болтха, дәкәд Деед Эзнд авч ирсн эвцлһнә бәрцин мах идхлә, тер күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх.

Өөк болн цус идшго закан

22Деед Эзн Мошед келнә:

23– Израилин улст соңсхад кел: үкрин, хөөнә болн ямана өөк бичә идтн+. 24Үксн эс гиҗ аңгудын шуучад алсн малын өөкиг талдан юмнд орултн, зуг бичә идтн+. 25Деед Эзнд һалын бәрц гиһәд авч ирсн малын өөкинь идсн күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх. 26Альд эс бәәв чигн, хотдан шовудын болн малын цус бичә орулҗ идтн+. 27Хотдан цус орулад идсн күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх.

Эвцлһнә бәрцд гелңгүдин хүвнь

28Деед Эзн Мошед келнә:

29– Деед Эзнд авч ирсн эвцлһнә бәрцәсн нег хүвинь Деед Эзнд өгтхә гиҗ Израилин улст кел. 30Эврәннь һарарн Деед Эзнд һалын бәрц гиһәд белгән өгх йоста: малын өөкинь болн өрчинь өгтхә – эн өрчнь Деед Эзнә өмн белг кевтә өрггдх йоста. 31Гелң өөкиг тәклин ормд шататха. Өрчнь Ахарона болн терүнә хөөт үйнрин болҗана+. 32Тадна эвцлһнә бәрцин барун ташаһинь гелңд белг гиһәд өгтн, 33барун ташань Ахарона хөөт үйнрин хүвнь. Тер күн тәклин ормд эвцлһнә бәрцин цусинь болн өөкинь тәвсмн. 34Израилин улсин авч ирсн эвцлһнә бәрцәс белг гиҗ өргҗәх өрчинь болн белг гиҗ өргҗәх ташаһинь Би авнав. Тедниг Би Ахарон гелңд болн терүнә хөөт үйнрт өгчәнәв. Эннь Израилин улсас мөңкинд теднд өггдх хүвнь болҗана.

35Деед Эзнд авч ирсн һалын бәрцәс тиим әңгинь Ахарон болн терүнә хөөт үйнр Деед Эзнә гелңгүд гисн нер зүүснә хөөн авчана. 36Деед Эзн теднд тос түркснә хөөн Израилин улс эднд эн әңгиг мөңкинд – үйәс үйд – өгтхә гиҗ заксмн.

37Шаталһна закан болн өдмгин, килнцәс цеврллһнә, һаруһинь даалһна, нерәдлһнә болн эвцлһнә бәрцин закан тиим. 38Энүг цугтаһинь Деед Эзн Синай уул деер Мошед соңсхад келсмн. Синайин көдә һазрт Израилин улс Деед Эзнд бәрц бәртхә гиҗ заксна цагт тиим болҗана.

8

Ахаронд болн терүнә көвүдт гелң гисн нер зүүлһлһн

8^1•Деед Эзн Мошед келнә:

2– Ахарониг көвүдтәһинь дахулад авч ир. Хувцдынь ав, түркх олив тосинь ав, килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ бүрү, 2 хуц болн эс искәсн һуйрар болһсн өдмгтә зембль авч ир. 3Харһлтын Шатрин үүднд хамцана әмтиг цугтаһинь цуглул.

4Моше Деед Эзнә келсиг күцәв. Олн-әмтн Харһлтын Шатрин үүднд цуглрхла, 5«Деед Эзнә заксиг таднд келҗ өгнәв», – гиҗ Моше келв. 6Ахарониг көвүдтәһинь тер өмәрән һарһад усар уһав. 7Ахарон деер киилгинь өмскв, бүсинь бүслв, деерк хувцинь болн заппуһинь өмскв. Терүг заппун сиилвртә бүсәр боов. 8Ахарона чееҗд тер түңгрцг өлгв, терүнднь урим болн туммим тәвв+. 9Ахарона толһаднь тахъя өмскв. Тер тахъян өмн бийднь Деед Эзнә келсәр алтн темдг, әрүн титм, өлгв+.

10Дәкәд Моше түркх тос авад өргә герт болн дотрнь бәәсн тоотд түркәд әрүслв+. 11Тәклин ормд дола дәкҗ тос цацад, терүн дотр бәәсн юмсинь, уһадг ик савиг болн терүн дор тәвдг тулгиг Моше әрүслв. 12Ахарона толһа деер түркдг тос кеһәд, Моше түркәд терүг әрүслв+. 13Дарунь Ахарона көвүдиг өмәрән һарһад Деед Эзнә келсәр киилгүдинь өмскәд, бүсинь бүсләд, толһаднь боодһас боов.

14Дәкәд тер килнцәс цеврллһнә бәрц бәрхәр бүрү авч ирв. Ахарон болн терүнә көвүд бүрүһин толһа деер һаран тәвцхәв. 15Дарунь бүрүг алв. Моше хурһан цуснд норһад, тәклин ормиг цеврлхин төлә дөрвн өвртнь цус түркв. Үлдсн цусиг тәклин ормин улд асхв. Тиигҗ Моше тәклин орм деер гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд, терүг әрүслв+. 16Бүрүһин дотркинь орасн өөкиг кевтнь, элкнә семҗиг керчҗ авад, 2 бөөринь болн теднә өөкинь кевтнь Моше тәклин ормд шатав+. 17Наадк әңгинь – бүрүһин арсинь, махинь болн киртә юмсинь – хамцана бәәрнәс холд Деед Эзнә заксар шатав+.

18Хөөннь шатагдх хуц авч ирв. Ахарон болн терүнә көвүд хуцин толһа деер һаран тәвв. 19Хуциг ална. Моше тәклин орм эргүләд цусинь цацна. 20Хуцин махиг әңгләд чавчна, Моше толһаһинь, чавчсн махинь болн өөкинь шатана. 21Хуцин дотринь болн көлинь уснд уһана. Моше хуциг бүклднь тәклин ормд юм үлдәлго шатана. Эннь бүклдән шатагдх бәрц болҗана. Каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста, Терүнд нерәдсн һалын бәрц. Мошед Деед Эзнә заксн заавр+.

22Дарунь хойрдгч хуц авч ирнә. Эннь нерәдлһнә бәрц. Ахарон болн терүнә көвүд хуцин толһа деер һаран тәвнә. 23Хуциг ална. Моше хуцин цус Ахарона барун чикнә ашкднь, барун һарин эркәд болн барун көлин эркәд түркнә+. 24Дәкәд Ахарона көвүдиг өмәрән һарһад, Моше көвүн болһна барун чикнә ашкднь, барун һарин эркәд болн барун көлин эркәд хуцин цус түркнә. Тәклин ормд дөрвн үзгәснь цус цацна. 25Дәкәд хуцин өөктә сүл, дотркинь ораҗасн өөкинь кевтнь, элкнә семҗинь, 2 бөөринь болн деернь бәәх өөкинь, бас хуцин барун ташаһинь авна. 26Деед Эзнә өмн зогсҗасн зембләс эс искәсн һуйрар болһсн өдмг, олив тосар элдсн нег һуйр болн нимгн һуйр авад, хуцин өөкн деер болн барун таша деернь тәвнә. 27Эдниг цугтаһинь Ахарона болн терүнә көвүдин һар деер тәвәд Деед Эзнә өмн Моше өргнә. 28Дәкәд Моше теднә һар деер бәәсн тоотыг авад тәклин ормд шатагдх тоотла хамднь шатана. Эннь нерәдлһнә бәрц бәәсмн. Каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста, Терүнд һалын бәрц болҗана. 29Моше хуцин өрчинь авад Деед Эзнә өмн өргв. Деед Эзнә заксар эннь нерәдлһнә бәрцд орулҗах Мошен хүвнь болҗана.

30Дәкәд Моше түрклһнә тос авад, тәклин ормас цус авад, Ахаронд болн хувцнднь цацл цацна. Ахарона көвүдт болн теднә хувцдтнь бас цацл цацна. Тиигҗ Ахарониг көвүдтәһинь болн теднә хувцдынь Моше әрүслнә.

31Моше Ахаронд болн көвүдтнь келнә:

– Харһлтын Шатрин үүднд эн махиг чанад тер ормднь идтн. Нерәдлһнә бәрцин зембльд бәәх өдмглә хамднь тер махиг идтн. Тиигҗ нанд Бурхн закла: «Энүг Ахарон болн терүнә көвүд идх йоста». 32Үлдсн махиг болн өдмгиг шататн. 33Тадниг гелңд нерәдлһн эс күцтл долан хонгтан Харһлтын Шатрас бичә һартн. Тер керг долан хонгтан кегдх. 34Эндр кегдсн тоотыг Деед Эзн тадна гемән хәрүллһнә авъяс күцәгдх гиҗ кесмн. 35Долан хонгтан Харһлтын Шатрин үүднд өдр сө уга бәәтн. Деед Эзнд нерәдәд көдлтн, тиигхлә тадн үкшгот. Тиигҗ нанд закла.

36Мошеһәр дамҗад Деед Эзнә өгсн заавриг Ахарон болн терүнә көвүднь цугтаһинь күцәв.

9

Ахарон бийиннь төлә болн олн-әмтнә төлә бәрц бәрнә

9^1Нер зүүлһнә долан хонгин хөөн нәәмдгч өдртнь Моше Ахарониг көвүдтәһинь болн Израилин медәтнриг дуудад, 2Ахаронд келнә:

– Килнцәс цеврллһнә бәрц бәрхин төлә туһл авч ир. Шаталһна авъяс күцәхин төлә хуц авч ир. Хоюрн эрмдг уга болх йоста. Тедниг Деед Эзнә өмн зогса.

3Израилин улс килнцәс цеврллһнә бәрц бәрхин төлә тек, шатахин төлә эрмдг уга нег җилә туһл болн хурһ авч иртхә гиҗ кел. 4Деед Эзнә өмн эвцлһнә бәрц бәрхин төлә бух болн хуц авч иртхә. Бас олив тоснд элдсн өдмгин бәрц авч иртхә. Яһад гихлә эндр Деед Эзн таднд үзгдәд ирх!

5Израилин улс Мошен келсиг цугтаһинь Харһлтын Шатрт авч ирәд Деед Эзнә өмн хамцан кевтән зогсцхав. 6Моше келв:

– Таднд Деед Эзнә туурмҗ буухин төлә Деед Эзн эн юм тадн кетхә гив.

7Моше Ахаронд келв:

– Тәкл тәкдг орм тал өөрд, эврәннь цеврллһнә болн шатах бәрцән авч ир. Теднәр бийиннь болн олн-әмтнә төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцә. Дәкәд Деед Эзнә заасар олн-әмтнәс гемән хәрүллһнә бәрц өг.

8Ахарон тәкл тәкдг орм тал өөрдәд, бийиннь төлә цеврллһнә авъяс күцәҗ туһл малыг алв. 9Көвүднь терүнд туһлын цус авч өгв. Ахарон тер цуснд хурһан норһад, тәклин ормин өврмүдтнь түркв. Үлдсн цусиг тәклин ормин улд асхв. 10Цеврллһнә бәрцин өөкинь, бөөринь болн элкнә семҗинь Деед Эзн Мошед заасар тиигҗ Ахарон тәклин ормд шатав. 11Туһлын махнь болн арснь бәәрнәс һазаран һарһгдад шатагдв+.

12Дәкәд Ахарон шатагдх бәрциг алв. Көвүднь терүнд бәрцин цусинь авч өгв. Ахарон тәклин ормиг дөрвн үзгәснь цус цацад әрүслв. 13Көвүднь чавчсн махиг болн толһаһинь авад Ахаронд өгв. Тедниг цугтаһинь тер тәклин ормд шатав. 14Бәрцин дотринь болн көлмүдинь уснд уһаһад, тәклин ормд шатагдх бәрцлә хамднь шатав.

15Дарунь тер олн-әмтнә авч ирсн малмудыг бәрцд орулв. Теднә цеврллһнә төлә авч ирсн текиг алад, өмнкләрн әдл цеврллһнә авъяс күцәв.

16Дәкәд шатагдх малыг һарһад, кех диг-дараһар тәкл тәкв. 17Дарунь тер өдмгин бәрцәс нег атхм авад тәклин ормд шатав. Тернь өрүн шатасн бәрцст немр болв.

18Олн-әмтнә эвцлһнә бәрц гиһәд Ахарон бухиг болн хуциг алв. Көвүднь терүнд бәрцин цусиг авч өгв. Ахарон тәклин ормин эргнднь цацл цацв. 19Тедн Ахаронд бухин болн хуцин өөкинь авч өгв. Эннь өөктә сүл, дотр өөкн, бөөр, элкнә семҗн. 20Өөктә тоотынь малын өрч деернь тәвв. Өөкинь Ахарон тәклин ормд шатав. 21Малын өрчинь болн барун ташаһинь Мошен келсәр Деед Эзнә өмн өргв.

22Ахарон олн-әмтн тал һаран өргәд тедниг әдслв. Цеврллһнә, шаталһна болн эвцлһнә бәрцсәр тәкл тәкәд, тер ормасн хооран һарв.

23Моше Ахарон хойр Харһлтын Шатрт орв. Тендәс һарад олн-әмтиг тедн әдслв. Олн-әмтнд Деед Эзнә туурмҗ буув+. 24Деед Эзнәс ирсн һал шаталһна бәрциг болн тәклин ормд бәәсн өөкиг сорад зальгчкв. Терүг үзсн әмтн байрлҗ хәәкрәд, һазр элкдәд унцхав.

10

Авиуд Надав хойрин килнц болн үкл

10^1Ахарона Надав Авиуд хойр көвүн эврәннь күҗин савд шатчах һал болн күҗ авад, Деед Эзнд харш болх һал авч ирнә. Тиим юм кетхә гиҗ теднд Деед Эзн келсн уга бәәҗ+. 2Деед Эзнәс һал һарад тедниг шатана. Тедн Деед Эзнә өмн үкҗ одна+. 3Моше Ахаронд келнә:

– Энүнә тускар Деед Эзн келләлм: «Нанд өөрхн әмтнд Би Эврәннь әрүн бәәдлән һарһхув, олн-әмтнә өмн Эврәннь туурмҗан үзүлхүв».

Ахарон тагчг бәәв+.

4Моше Мисаилиг болн Элцафаниг, Ахарона авһ Узиелин көвүдиг дуудад теднд келнә:

– Нааран иртн. Төрлиннь цогцсинь әрүн ормас һарһад, бәәрнәс холд авад йовтн+.

5Мошен келсәр тедн одад үксн улсиг хувцнаснь өргәд, хамцана бәәрнәс һарһна. 6Тегәд Моше Ахаронд болн Элеазар Итамар хойр көвүнднь келнә:

– Үсән бичә сарсалһтн, хувцан бичә шуултн, эс гиҗ тадн үкхит, тегәд цуг хамцанд цухл буух. Болв тадна өөрхн улс, Израилин улс цугтан, Деед Эзнә кесн эн шаталһнд һундлан һарһҗ уультха+. 7Үкшгон төлә Харһлтын Шатрин үүднәс тадн бичә һархар седтн. Тадн деер Деед Эзнә түрксн тосн бәәнм.

Тедн Мошег соңсв+.

Мөрглһнә цагт чаһр болн искәсн әрк уушгон тускар

8Деед Эзн Ахаронд келнә:

9– Чи чигн, чини хөөт үйнр чигн Харһлтын Шатрт орхар седҗәхләрн чаһр болн искәсн әрк бичә уутха, эс гиҗ тадн үкхит. Эннь таднд кеҗәх мөңк зокалыг цуг үйнр күцәтхә. 10Тадн әрүн юмиг әрүн бишәснь, цевр юмиг цевр бишәснь йилһх йостат+. 11Деед Эзн Мошеһәр дамҗад өгсн зокалмудыг Израилин улст цугтаһинь дасхх йостат.

Тәкл тәксн цагт гелңгүдин хүвин тускар

12Моше Ахаронд болн терүнә үлдсн Элеазар болн Итамар хойр көвүнд келнә:

– Деед Эзнд нерәдснәс үлдсн һалын бәрц һуйрас авад, эс искәсн өдмг болһад, тәклин ормин хаҗуд идтн. Эннь әрүнәс әрүн бәрц өглһн. 13Терүг әрүн ормд идтн. Эннь Деед Эзнд авч ирҗәх һалын бәрцин хүвнь чини болн чини хөөт үйнрин болҗана. Тиигҗ нанд закла+. 14Белг гиһәд бәрцд орулсн малын өрчинь болн ташаһинь чи, чини көвүд-күүкд чини хөөн ямаран чигн цевр һазрт идҗ чадҗана. Израилин улсин авч ирсн эвцлһнә бәрцсин цугтаһаснь эн хүвнь чини болн чини хөөт үйнрин. 15Деед Эзнә өмн белг гиһәд өргх өөктә ташаг, белг гиһәд өгчәх өрчиг чамд өгх йоста. Эннь чамд болн чини хөөт үйнрт мөңкинд өггдх хүв. Деед Эзн тиигтхә гисмн.

16Килнцәс цеврллһнә бәрцд авч ирсн тек яһла гиҗ Моше сурв. Тернь шатагдсн болҗ һарв. Моше Ахарона үлдсн Элеазар Итамар хойр көвүдт уурлна. Теднд келнә:+

17– Тадн яһад цеврллһнә малын махиг әрүн ормд эс идвт? Энтн әрүнәс әрүн. Тадниг Деед Эзнә өмн хамцананнь геминь хәрүллһнә авъяс күцәһәд, хамцана гемәс цеврлтхә гиҗәнә! 18Кемр эн бәрцин цусинь әрүн бәәрнд эс орулсмн болхла, тадн мини келсәр бәрциг идх йоста биләт+.

19Ахарон Мошед келнә:

– Эндр Деед Эзнд цеврллһнә бәрц болн шатагдх бәрц авч ирлә. Болв маднла иим йовдл учрв. Кемр би эндр цеврллһнә бәрцин махиг идсн болхла, Деед Эзн зөвшәрх билү?

20Терүнә келсиг Моше соңсад, зөвтә гив.

11

Цевр болн бузр малмудын тускар

11^1•Деед Эзн Моше Ахарон хойрт келв:

2– Израилин улст соңсхад келтн: «Һазр деер бәәх тадна идх бод малмуд эн+. 3Тадн салата турутнриг болн кевлһән кевдг малмудыг идҗ чадҗанат. 4Тиим малмуд дундас темә бичә идтн (тедн кевлһән кевв чигн, болв сала турутнр биш, дәкәд тер таднд цевр биш),
5дамаг[*] (эн кевлһән кевдг болв чигн, сала турута биш, таднд цевр биш), 6туулаг (эн кевлһән кевдг болв чигн, сала турута биш, дәкәд таднд цевр биш), 7һаха (эн сала турута мал болв чигн, болв кевлһ кевхш, дәкәд таднд цевр биш). 8Теднә мах бичә идтн, үксн юмна цогц бичә көндәтн. Таднд тедн бузр болҗана.

9Усн дотр бәәх адусдас, теңгсин болн һолын уснд бәәдг әмтә адусдас сервәтә болн гилвснтә юмс идтн. 10Сервә болн гилвсн уга теңгсин болн һолын уснд бигшҗәх үүрмг әмтә адусд болн уснд бәәдг талдан тоотс таднд җигшүртә болх. 11Эннь таднд җигшүртә: теднә махинь бичә идтн, үксн тиим юмст дурго болтн. 12Усн дотр бәәдг сервә болн гилвсн уга адусд таднд җигшүртә.

13Тадна җигшх шовуд эн (тедниг идҗ болшго, эдн җигшүртә): һәрд, ик махсг шовун, скопа, 14элә болн зүсн-зүүл начн, 15зүсн-зүүл керәс, 16шар шовун, сипуха, цах шовун болн зүсн-зүүл харцх шовуд, 17неясыть, баклан, совка, 18цаһан һурвлһ, көдә һазрин һурвлһ, гекс, 19ханчилду шовун, зүсн-зүүл көк хутн шовуд, цоклур болн бавуха.

20Дөрвн көлтә нисдг үүрмг әмтә хорхас таднд җигшүртә болх. 21Болв тадн дөрвн көлтә нисдг үүрмг әмтә адусдыг идҗ чадҗанат. Теднд иим көләс талдан һазр деегүр һәрәдхләрн нуһлгддг көлтә. 22Тегәд тадн зүсн-зүүл царцахас, ямаран чигн ут көлтә царцахас, зүсн-зүүл мөрн царцахас болн ямаран чигн бичкн царцахас идҗ чадҗанат+. 23Наадк дөрвн көлтә нисдг әмтә хорха-хотн таднд җигшүртә болх.

24Иим адусдас көлтә тадн бузрдхит, үксн юмна цогцинь көндәсн күн асхн күртл цевр биш болх. 25Тиим цогц өргсн күн хувцан уһах йоста. Тер күн асхн күртл бузр болх+. 26Сала турутань биш, эс гиҗ кевлһән эс кевдг малмуд таднд бузр. Теднә үксн цогциг көндәсн күн цевр биш. 27Дөрвн көлтә тавгар ишкәд йовдг мал-адусд таднд цугтан бузр. Тиим үксн юмсин цогц көндәсн күн асхн күртл цевр биш. 28Кемр тиим малын күш өргхлә, хувцан уһах йоста, тер күн асхн күртл цевр биш. Тиим мал-адусн таднд бузр.

29Һазр деерәһүр бигшәд гүүдг үүрмг әмтә юмсудас таднд бузрнь сохр нумн, хулһн, зүсн-зүүл ик гүрвлдәс, 30геккон, толвң эрәтә гүрвлдә, йирин гүрвлдә, сцинк болн хамелеон. 31Эдн бузр үүрмг әмтә адусд. Тиим үксн адусд көндәсн күн асхн күртл цевр биш. 32Тиим үксн адусн юн деер болвчн унхла, тернь бузр болх. Модар кегдсн, эдәр, арсар, эс гиҗ шүрүн эдәр кегдсн юмн деер унхла, тернь цевр биш. Кемр тер юмн эзндән кергтә болхла, терүг уснд тәвх кергтә. Тегәд тер асхн күртл бузр болх, дәкәд цевр болх+. 33Кемр тер үүрмг әмтә адусд шавр савд орхла, терүнә бәәсн юмн бузрдҗ одх. Тиим савиг хамхлх кергтә+. 34Идтхә гисн хотд тер савас усн орхлаг, уутха гисн усн тер савас кегдхләг, тедн ямаран савд эс бәәв чигн цугтан бузр болҗана. 35Үксн эн үүрмг әмтә адусд юмн деер унв чигн цугтан цевр биш болҗана. Һулмт эс гиҗ беш болну, тедниг хамхлх кергтә. Тедн цевр биш, таднд тедн цевр биш. 36Ямаран чигн булгта һазр, эс гиҗ усн хурдг нүкн цевр болх, зуг терүн дотр чивҗәх үксн үүрмг адусиг көндәсн күн бузрдх. 37Кемр тиим үксн адусн тәргдх экн деер унхла, тернь цевр кевәрн үлдх. 38Болв кемр тер усн дотрк тәрәнә экн деер унхла, тер экн таднд цевр биш.

39Кемр хотд орулх мал үкҗ одхла, тиигхлә кен чигн күн терүнә цогц көндәхлә асхн күртл цевр биш болх+. 40Эн махнас идсн күн эврәннь хувцан уһах йоста, тегәд асхн күртл цевр биш болх. Тиим малын күш өргсн күн асхн күртл хувцан уһах зөвтә. Тер күн асхн күртл цевр биш болх.

41Һазр деерәһәр мөлкҗ йовх үүрмг әмтә адусдыг идҗ болшго, эннь җигшүртә. 42Тиим үүрмг әмтә адусдыг бичә идтн: элкәрн һазр деерәһәр мөлкдг, дөрвн тавгарн йовдгиг, эс гиҗ олн көлтә юмсиг. Эннь цугтан җигшүртә. 43Ямаран чигн үүрмг әмтә юмсар бичә бийән бузрдатн, теднәс көлтә бичә бузр болтн, бичә цевр бәәдлән геетн. 44Яһад гихлә Би – Деед Эзн, тадна Бурхнв. Әрүн болтн, бийиннь әрүн бәәдлән хадһлтн, яһад гихлә Би әрүнв. Һазр деерәһәр гүүҗ йовх үүрмг әмтә юмсудас көлтә бичә бузрдтн+. 45Би – Деед Эзн, тадна Бурхн болхар тадниг Египетәс һарһлав. Әрүн болтн, яһад гихлә Би әрүнв.

46Бод малын болн нисдг үүрмг әмтә адусдын, усн дотр эрвлзәд гүүҗәх зүсн-зүүл әмд юмсин, һазр деерәһәр мөлкҗәх үүрмг әмд адусдын туск закан эн. 47Эннь цевр бишиг цевр юмнас йилһх: идх әмд юмсиг идшго әмд юмсдас йилһх закан»+.

12

Күүкд күн үр һарһсна хөөтк цеврллһн

12^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст күргәд кел: «Кемр күүкд күн көвү һарһхла, тер долан хонгтан киртә болх. Сарин кир ирснлә әдл болдмн+. 3Нәәмдгч өдртнь нилхин әмнә үзүртнь керчлһ кех кергтә+. 4Һарчах цуснасн тер күүкд күн 33 хонгтан цеврлгдх. Тер бичә әрүн юм көндәтхә, цеврллһнәсн эс һартл бичә әрүн бәәрн тал өөрдтхә+. 5Күүкн үр һарһсн гергн хойр долан хонгтан цевр биш болх. Сарин кир ирснлә әдл болдмн. Терүнә хөөн 66 өдртән һарчах цуснасн тер цеврлгдх.

6Көвү эс гиҗ күүк һарһсна хөөн цеврллһнә болзг чилхлә, Харһлтын Шатрин үүдн тал иртхә. Тенд гелңд нег наста хурһ шаталһна бәрцд орулхин төлә авч иртхә. Дәкәд көглҗрһ эс гиҗ баахн көглҗрһ шовуд килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртхә. 7Гелң терүнә гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд, Деед Эзнд эн бәрцс гиҗ өгх. Тегәд үр һарһсн күүкд күн һарчах цуснасн цеврлгдх. Эннь көвү эс гиҗ күүк һарһсн гергнә бәрх закан.

8Кемр тер хөөнә хурһ эс авч ирҗ чадхла, тиигхлә 2 көглҗрһ эс гиҗ 2 баахн көглҗрһ шовуд авч иртхә. Нег шовуг шаталһнд орулх, хойрдгчинь килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх. Гелң терүнә гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә, тегәд тер цевр болх»+.

13

Арсна гемин тускар

13^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Кемр күүнә махмудын арсн деер хавдр, бүрлдлһн эс гиҗ цаһан толв һархла, эннь проказа гидг арсна гем. Тер күүг Ахарон гелң тал, эс гиҗ терүнә нег гелң болҗах хөөт үй тал авч одх кергтә. 3Арсн деер һарсн гемиг тер хәләтхә. Кемр тер ормднь урһҗах үсн цаһаһад, хотхр орм һарсн болхла, тиигхлә тернь проказа гем. Гелң тиим юм үзхләрн гемтә күүг бузр гиҗ тоолхмн болҗана+. 4Кемр арсн деер цаһан толв бәәхлә, зуг хотхр орм уга, тер ормд урһҗах үсн эс цаһасн болхла, тиигхлә гелң тер күүг долан хонгт талднь бәртхә. 5Дола хонад гелң терүг хәләтхә. Кемр шархта орм эс оңдарсмн болхла, арсн деерәһәр эс түгҗ одсмн болхла, тиигхлә гелң гемтә күүг бас долан хонгт һанцараһинь бәртхә. 6Дола хонад терүг шинәс хәләтхә. Кемр шархин орм цәәвр бәәдл һарад, арсн деегүр эс түгсн болхла, тиигхлә гелң гемтә күүг цевр гиҗ зәңглх. Эннь йирдән бүрлдлһн бәәҗ. Эн күн хувцан уһатха, тегәд цевр болх+. 7Болв тер гелңд бийән үзүләд, цеврдснә хөөн бүрлдлһнә гем арсн деегүрнь түгсн болхла, дәкн гелңд бийән үзүлх кергтә. 8Кемр гелң бүрлдлһнә гем арсар түгсинь үзхләрн, тер гемтә күүг бузр гиҗ зәңглх йоста. Эннь проказа гем.

9Проказа гемтә күүг гелңд авч одх кергтә. 10Кемр гелң гемтә күүнә арсн деер цәәсн хавдр, тер ормд үсн цәәһәд, махнь үзгдәд халцха болсиг үзхләрн, 11тернь удандан бәәх проказа гем гих. Тиим күүг гелң цевр биш гиҗ зәңглх зөвтә. Салу бәрхмн биш – тер цевр биш. 12Болв кемр гем арсарнь түгәд толһаһаснь тавгтнь күрсиг гелң медхлә, 13тер күүнә махмудынь кевтнь гем бүрксиг гелң үзхләрн, тиим бәәдлиг гелң цевр гиҗ келх йоста. Махмуднь кевтән цәәсн болхла, цевр болҗана. 14Болв күүнә махмудт ил сөрв һархла, тиим күн цевр биш. 15Кемр гелң тиим сөрв үзхләг, тер күүг цевр биш гиҗ келх йоста. Ил сөрв цевр биш, эннь проказа гем. 16Болв сөрвнь дәкн цаһахла, тер күн шинәс гелң тал одтха. 17Гелң терүг хәләтхә. Кемр шархта ормнь цаһасн болхла, гелң гемтә күүг цевр гих. Тер күн цевр.

18Кемр күүнә арсн деер хавдр һарад эдгхләнь, 19терүнә ормд цаһан хавдр эс гиҗ улан-цаһан толв һарч ирхлә, гемтә күн гелңд бийән үзүлтхә. 20Кемр эн орм хотхр болад үснь цәәсн болхла, гелң тиим күүг цевр биш гиҗ келх йоста. Эннь хавдрин ормд һарч ирсн проказа гем. 21Болв кемр гелң терүнд цаһан үс болн хотхр орм эс олхла, дәкәд толв цәәсиг үзхләрн гемтә күүг долан хонгт һанцараһинь бәәлһтхә. 22Кемр толв арсн деерәһүр түгсн болхла, тиигхлә гелң тер күүг цевр биш гиҗ келх: эннь гем. 23Болв цаһан толв эс оңдархла, эс түгхлә, тиигхлә эннь хавдрас үлдсн йирин сөрв. Тегәд гелң терүг цевр гиҗ келх йоста.

24Кемр кен-негнь һалд шатад, шатсн ормднь ил махн улан-цаһан, эс гиҗ цаһан болҗ һархла, 25эн күүг гелң хәләтхә. Кемр толв деерк үсн цәәһәд, хотхр орм һарсн болхла, тиигхлә шатсн махмудт проказа гем һарч ирсн болҗана. Тиигхлә гемтә күүг гелң цевр биш гиҗ келх зөвтә: эннь проказа. 26Кемр гелң цаһан үс болн хотхр орм эс үзхлә, дәкәд толв цәәсиг үзхләрн гемтә күүг долан хонгт талднь бәәлһтхә. 27Дола хонад гелң терүг хәләтхә. Кемр толв арсн деегүр түгсн болхла, гелң тер күүг цевр биш гиҗ келх йоста. Эннь проказа гем. 28Кемр эн толв оңдарлго болн арсн деегүр эс түгҗәхлә, цәәҗ одсн болхла, тиигхлә тер хавдр шатснас һарчана. Гелң тер гемтә күүг цевр гиҗ тоолх йоста. Эннь шатснас һарчах сөрв.

29Кемр залусин эс гиҗ гергчүдин толһа деернь, эс гиҗ өргн деернь арснь хавдхла, 30гелң тер ормд хотасн бәәдл болн нигт биш шар үс үзхләрн тер күүг цевр биш гиҗ келх йоста. Эннь цар гем, толһад һардг эс гиҗ өргн деер һардг проказа гем. 31Кемр тер ормд хотхр уга, хар үсн уга болхла, тиигхлә гемтә күүг долан хонгт һанцараһинь бәәлһтхә. 32Долан хонг болад гелң гемтә күүг хәләх йоста. Кемр цар гем эс түгсн болхла, кемр тер ормд шар үсн эс урһсн болн эс хотасн болхла, 33гемтә күн өвчәх ормиг көндәлго үсән хустха. Тегәд гелң терүг бас долан хонгт салу бәртхә. 34Дола хонад гелң терүг шинҗләд хәләтхә, кемр цар гем арсн деегүр эс түгсн болхла, кемр хотхр орм эс һарсн болхла, гелң терүг цевр гиҗ тоолхмн болҗана. Тер күн хувцан уһатха, тегәд тер цевр болх+. 35Болв кемр гемтә күн цевр гиҗ келснә хөөн цар гем арсн деегүр түгсн болхла, 36гелң терүг үзхләрн шарлсн үс хәәлго чигн бәәх: гемтә күн цевр биш. 37Кемр хавдсн орм эс оңдарсмн болхла, тенд хар үсн урһхла, тиигхлә гемнь эдгәд тер күн цеврдсн болҗана. Гелң терүг цевр гиҗ тоолх йоста.

38Кемр залусин эс гиҗ гергчүдин арсн цаһан толвар бүркгдхлә, 39гелң гемтә күүг хәләһәд тер толв өңгән геехлә, тиигхлә эннь йирдән цаһасн арсн болҗана. Гемтә күн цевр.

40Кемр күүнә гиҗгиннь үсн унхла, тиигхлә гиҗгнь халцха, тиим күн цевр. 41Кемр өмннь урһҗах үсән геехлә, тиигхлә эннь халцха орм, тиим күн цевр. 42Болв кемр күүнә халцха гиҗгт, эс гихлә өмннь бәәх халцха ормд улан-цаһан толв һарч ирхлә, тиигхлә эн ормд проказа гем түгҗәнә. 43Кемр гелң эн күүг хәләһәд гиҗгтнь бәәсн халцха ормд, эс гиҗ өмннь бәәсн халцха ормд проказа гемин бәәдлтә улан-цаһан хавдр үзхлә – тиим гем арсн деер бәәснлә әдл болхла, 44тиигхлә эн күн проказа гемтә, цевр биш. Гелң терүг цевр биш гиҗ тоолх йоста: терүнә толһа деер проказа.

45Проказа гемәр гемтсн күүнә хувцнь шуурха, үснь сарвасн, тер чирәһән сахласн дорагшан бултулх йоста. Тегәд тер хәәкртхә: «Цевр биш, цевр биш!» 46Гемнь эс давтл тер күн цевр биш болх. Тиим күн цевр биш, һанцарн бәәх йоста. Терүнә бәәрн олна бәәрнәс холд бәәтхә+.

Хувцн деер бәәх проказа гемин тускар

47Кемр проказа гем шеемг, эс гиҗ олсн эдәр уйсн хувцн деер үзгдхлә, 48олсн, эс гиҗ шеемг эдин утдан бәәх утцн деер, эс гиҗ көндлң утцн деер, арсн деер, арсар уйсн ямаран чигн кегдлмүд деер, 49кемр эн толв хувцн деер, эс гиҗ арсн деер, эдин утдан бәәх утцн деер, эс гиҗ көндлң бәәх утцн деер, ямаран чигн арсар уйсн хувцн деер ноһавр, эс гиҗ улавр өңгтә болхлаг, эннь проказа гем. Эн хувциг гелңд үзүлх кергтә. 50Гелң тер юмиг хәләһәд долан хонгтан терүг күн бичә көндәтхә гиҗ зактха. 51Кемр дола хонад тер толв хувцн деегүр түгсн болхла, эдин утдан бәәх утцн деер, эс гиҗ көндлң бәәх утцн деегүр, эс гиҗ арсар кесн кегдлмүд деегүр ямаран чигн кергтә эс болв, тегәд эн хорта проказа гем, эн юмн цевр биш. 52Толв һарч ирх хувциг, эн утдан бәәх болн көндлң бәәх утцдиг, эн олсн эс гиҗ шеемг эдиг, эс гиҗ арсар кесн кегдлмүдиг, тиигхлә шатах кергтә. Эннь хальдврта проказа гем, олзлсн юмс шатагдх йоста. 53Кемр толв эд деегүр, утдан болн көндлң бәәх утцд деегүр, арсн кегдлмүд деегүр эс түгсиг гелң үзхләрн, 54тиигхлә толв бәәх хувциг уһатха гиҗ гелң зактха. Дәкәд долан хонгтан күн терүг бичә көндәтхә. 55Кемр уһасна хөөн хувцн деерк толв эс икдв чигн өңгән эс геесн болхла, тегәд эн хувцн цевр биш. Терүг шатах кергтә. Тиим толв һазань бәәнү, дотрнь бәәнү йилһл уга, хувцн үрҗ одсн болҗана. 56Кемр уһасна хөөн тер хувцна толвнь цәәҗ одсн болхла, эдин эн әңгинь, эс гиҗ арсинь, эс гиҗ утдан бәәх көндлң бәәх утцдин әңгинь шуулад авчкг. 57Кемр толв шинәс тер юмс деер һарч ирхлә, тиигхлә тер түгҗәдг болҗана. Тегәд толв бәәх хувциг шатах кергтә. 58Болв уһасна хөөн эдәс, утдан бәәх эс гиҗ көндлң утцд, ямаран чигн арсн кегдлмүд деер эн толв һархла, тиигхлә бас шинәс тер юмиг уһатха. Тегәд тернь цевр болх.

59Проказа гем шеемг эс гиҗ олсн, утдан бәәх, эс гиҗ көндлң бәәх утцд деер болн ямаран чигн арсн кегдлмүд деер һарч ирхлә, тернь цевр аль цевр биш гиҗ келх закан болҗана.

14

Проказа гемәс эдгснә хөөн күцәх авъясмудын тускар

14^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Проказа гемәр гемнснә хөөн күн яһҗ бийән цеврлхин туск закан эн. Терүг гелң тал авч иртхә+. 3Гелң тер күн тал бәәрнәсн һарч ирх йоста. Кемр гелң гемтә күүнә гемнь эдгсинь үзхлә, 4цеврдхәр седҗәх күүнә төлә 2 цевр шову, хошун модна зорһс, улавр күрң эдин тасрха болн хуссоп авч иртхә+. 5Нег шовуг цевр усар дүүргсн шавр буһш деер алтха гиҗ гелң зактха. 6Әмд шовуг хошун модна зорһста, улавр күрң эдин тасрхата болн хуссопта хамднь цевр усар дүүргсн буһш деер алгдсн шовуна цуснд орулад норһтха. 7Тер цусар гелң проказа гемәр гемнснә хөөн цеврлгдҗәх күүг цеврлхин төлә дола дәкҗ цацл цацх йоста. Әмд шовуг гелң сулднь тәвхмн+. 8Цеврлгдҗәх күн хувцан уһатха, үсән кевтнь хустха, бийән уһатха. Тегәд тер цевр болх. Терүнә хөөн тер олна бәәрнд орҗ чадҗана. Болв бас долан хонгтан эврәннь шатрт орлго бәәх+. 9Дола хонад тер күн үсән кевтнь хусх йоста – толһаһан хусх, сахлан болн күмсгән хусх. Үсән кевтнь хусад, бийиннь хувцан уһаһад, бийән уһасна хөөн цевр болх.

10Нәәмдгч өдр 2 эрмдг уга хурһ, эрмдг уга нег җил күцсн хө болн өдмгин бәрц кехин төлә олив тоснд элдсн ефән арвна һурвдгч әңг буудян цаһан һуйр болн 1 лог[*] олив тос авч иртхә. 11Цеврллһнә авъяс кеҗәх гелң цеврлҗәх күүг Деед Эзнә өмн Харһлтын Шатрин үүднд авч ирсн бәрцтәһинь зогсатха. 12Гелң 1 хурһиг һаруһинь даах бәрц гиҗ 1 лог олив тоснла хамднь авад, тедниг Деед Эзнә өмн өргтхә. 13Хурһиг әрүн ормд алх кергтә. Цеврллһнә болн шаталһна бәрц бәрдг ормд кех. Һару даах бәрц цеврллһнә бәрцлә әдл гелңгин болҗана. Эннь әрүнәс әрүн юмн+. 14Һару дааҗах бәрцин цуснас авад гелң цеврлгдҗәх күүнә барун чикнә ашкднь, барун һарин ик хурһнднь, барун көлин ик хурһнднь түрктхә+. 15Авч ирсн тосиг гелң зүн һарин атхгдсн альхн деер кеһәд, 16тер альхн деер кегдсн тоснд барун һарин хурһан норһад, Деед Эзнә өмн дола дәкҗ цацл цацтха. 17Альхн дотр үлдсн тосар цеврлгдҗәх күүнә барун чикнә ашкднь, барун һарин ик хурһнднь, барун көлин ик хурһнднь түрктхә. Тер һару даалһна бәрцин цусн деерәһәр олив тос түркг. 18Альхн дотр үлдсн тосиг гелң цеврлгдҗәх күүнә толһа деернь кетхә. Тиигҗ гелң Деед Эзнә өмн гем хәрүллһнә авъяс күцәх.

19Гелң килнцәс цеврллһнә бәрц кетхә. Тегәд гелң эн күүнд гемән хәрүллһнә авъяс күцәх. Терүг тиигҗ цеврлх.

Дарунь шатагдх бәрц алх кергтә. 20Шатагдх болн өдмгин бәрциг гелң тәклин орм деер тәвтхә. Тиигҗ гелң гемән хәрүллһнә авъяс күцәх. Тер күн тегәд цевр болх.

21Кемр күн угатя болад мөңгн уга болхла, һаруһинь даах бәрцд орулх 1 хурһ автха. Гемән хәрүллһнә авъяс күцәхин төлә Деед Эзнд терүг өргтхә. Дәкәд олив тоснд элдсн буудян һуйрин арвна хүвин 1 хүв ефә өдмгин бәрцд орулх болн 1 лог олив тос автха. 22Дәкәд бас 2 көглҗрһн шову эс гиҗ 2 баахн көглҗрһн шову (терүнә чидләр) авч иртхә. Нег шовуһинь килнцәс цеврллһнә бәрц гиһәд, хойрдгч шовуһинь шаталһна төлә гиһәд авч иртхә.

23Эврәннь цеврллһнә нәәмдгч өдр бел кесн тоотан авад гелң тал ирәд, Харһлтын Шатрин үүднд Деед Эзнә өмн зогстха. 24Һаруһинь даах бәрцд орулх хурһиг болн олив тосиг гелң Деед Эзнә өмн өргтхә. 25Тер һаруһинь даах бәрцд орулҗах хурһиг алад, цусинь авад цеврлгдҗәх күүнә барун чикнә ашкднь, барун һарин ик хурһнд, барун көлин ик хурһнд гелң түрктхә+. 26Олив тосиг гелң атхсн зүн альхн деерән асхад, 27Деед Эзнә өмн дола дәкҗ альхндан бәәх тоснас барун һарин хурһарн цацл цацтха. 28Альхндан бәәх тосар гелң цеврлгдҗәх күүнә барун чикнә ашкднь, барун һарин ик хурһнднь, барун көлин ик хурһнднь һаруһинь даах бәрцин цусн деерәһәр түркх йоста. 29Альхндан үлдсн тосиг гелң цеврлгдҗәх күүнә толһа деер кех йоста. Тиигҗ Деед Эзнә өмн гемән хәрүлҗәх күүнә авъяс гелң кеҗ күцәнә. 30Тегәд тер күн нег шову бәрцдән орултха (көглҗрһн эс гиҗ баахн көглҗрһн болну, эвәрн хәләтхә). 31Цеврллһнә бәрц гиҗ өгсән өгтхә. Хойрдгч шовуг өдмгин бәрцтә хамднь шаталһна бәрцд орултха. Тиигҗ гелң Деед Эзнә өмн тер күүнә гемән хәрүллһнә авъясиг күцәх. 32Проказа гемәр гемнәд зовҗасн угатя күн гемәсн яһҗ цеврлгдх закан эн болҗана.

Герин эрсмүд деерк проказа гемин тускар

33Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келнә:

34– Таднд эзлтхә гиһәд Би Канана һазр өгчәнәв. Тадниг тиигәрән ирхлә, тер һазрт Би нег герт проказа гем хальданав. 35Тиигхлә герин эзн күн гелң тал ирәд келтхә: «Мини герт гем һарсмн бәәдлтә». 36Гелң хәләхәр ирхәсн өмн тер гер дотр бәәсн юмсинь цугтаһинь һарһтха гиҗ зактха. Эс гихлә гер дотрк кевтән бузр гиҗ келгдх. Терүнә хөөн гелң ирҗ гериг хәләҗ чадҗана. 37Кемр гелң эрс деер ноһан, эс гиҗ улавр толв үзхләрн, тенд хотхр ормс һарсн болхла, 38тиигхлә герин эркнәс һарад эн герт долан хонгтан күн бичә ортха гиҗ зактха. 39Кемр гелң доладгч өдртән ирәд, толвс эрс деегүр түгсиг үзхләрн, 40тиигхлә толвта чолудыг хамхлҗ авад, балһснас һарһад бузр һазрт хайтха. 41Гер дотркиг кевтнь хусх кергтә. Хусгдсн шавриг балһснас һарһад бузр һазрт хайтха. 42Чолуд хамхлҗ авсн ормиг шин чолуд тәвәд шалдтха.

43Кемр чолуд хамхлад авсна хөөн, гер кевтән хусгдад, шинәс шалдгдсна хөөн толв дәкн гер дотраһар түгсн болхла, 44гелң ирәд толв түгсиг үзнә. Эн герт хорта проказа бәәдг болҗана, гер цевр биш. 45Эн гериг хамхлх кергтә. Терүнә чолудыг, бахнсиг болн шалдвринь балһснас һарһад бузр һазрт хайхмн болҗана.

46Бичә ортха гиҗәсн цагт тер герт орсн күн асхн күртл цевр биш. 47Тер герт хонсн күн эврәннь хувцан уһах зөвтә. Тенд хот идсн күн бас хувцан уһах зөвтә+.

48Кемр гелң ирәд шинәс шалдгдсн гер үзхләрн, толвс эс һарчахлаг тер гериг цевр гиҗ келх. Гем һарч одҗ. 49Гериг цеврлхин төлә гелң 2 шову, хошун модна зорһс, улавр күрң эдин тасрха болн хуссоп авх+. 50Нег шовуг цевр усар дүүргсн шавр буһш деер алтха. 51Дәкәд хошун модна зорһс, хуссоп, улавр күрң эдин тасрха болн әмд шовуг авад, цевр уснла холяд, алгдсн шовуна цуснд булхулад, дола дәкҗ цацл герт цацтха. 52Шовуна цусар, урсхл усар, әмд шовуһар, хошун модна зорһсар, хуссопар болн улавр күрң эдин тасрхаһар гериг цеврлчкәд, 53гелң әмд шовуг балһснас һарһад сулднь тәвх йоста. Тиигҗ тер гемән хәрүллһнә авъяс күцәх, тиигхлә гер цевр болх.

54Ямаран чигн проказа гемин, цар гемин туск закан тиим. 55Проказа гем хувцн деер болн эрс деер, хавдр болну, бүрлдлһн болну, цаһан толв болну, эднә закан тиим. 56Цевр бишинь эс гиҗ цевринь тиигҗ йилһҗ авдг чигн. Проказа гемин закан тиим+.

15

Залу күүнә цогц-махмудын кирин тускар

15^1Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келнә:

2– Израилин улст соңсхад келтн: «Залу күүнә бий мөчәснь һардг кирәс көлтә тиим залу бузр. 3Залусин бий мөчәс торлго эс гиҗ удандан һарчах ямаран чигн кир терүг бузрдана. 4Тиим залуһин кевтсн орн бузр, терүнә суусн орм бас бузр. 5Терүнә ориг көндәсн күн хувцан уһах, бийән уһахмн болҗана. Асхн күртл тер цевр биш болх+. 6Бий мөчәснь кир һарчах залуһин суусн ормд суусн күн хувцан уһах, бийән уһахмн болҗана. Асхн күртл тер цевр биш болх. 7Тиим залуһин махмудтнь һар күрсн күн хувцан уһах, бийән уһахмн болҗана. Асхн күртл тер цевр биш болх. 8Тиим залу цевр күн тал нульмхлаг, тер күн хувцан уһах, бийән уһахмн болҗана. Асхн күртл тер цевр биш болх. 9Юн чигн юмиг унад суусн орм бузр. 10Кемр терүнә дор юн чигн бәәсн болхла, терүгинь көндәснь асхн күртл цевр биш болх. Кемр залуһин суусн юмиг өргсн күн хувцан уһахмн, бийән уһахмн болҗана. Тер күн асхн күртл цевр биш болх. 11Кемр бий мөчәснь кир һарчах залу талдан күүг һаран уһалго көндәхлә, тер күн хувцан уһах, бийән уһах йоста. Асхн күртл тиим күн цевр биш. 12Кемр тер залу шавр буһш көндәсн болхла, тер буһшиг хамхлх кергтә. Кемр тер сав модар кегдсн болхла тер савиг уһах кергтә+.

13Бий мөчәснь кир һарчах залу эдгхләрн, терүнә хөөн дола хонад хувцан, бийән урсхулын уснд уһатха. Тегәд тер цевр болх. 14Нәәмдгч өдртән 2 көглҗрһ эс гиҗ 2 баахн көглҗрһ шову хошадар авад Деед Эзнә өмн Харһлтын Шатрин үүднд зогсад, тедниг гелңд өгтхә+. 15Гелң тер шовудар бәрц бәрх: негинь килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх, хойрдгчинь шаталһна бәрцд орулх. Тиигҗ гелң Деед Эзнә өмн гемән хәрүллһнә авъяс кех, махмудынь кирәс цеврлх.

16Асань һарсн залу махмудан кевтнь уһах йоста. Тегәд тер асхн күртл цевр биш болх+. 17Залуһин аса асхрсн эдәр, эс гиҗ арсар кесн ямаран чигн юмн уһагдх зөвтә. Тер юмс асхн күртл цевр биш болх.

18Кемр тер залу күүкд күүнлә кевтәд асаһан һарһсн болхла, хоюрн бийән уһахмн болҗана. Тедн асхн күртл цевр биш.

Күүкд күүнә сарин кирин тускар

19Кемр күүкд күүнә махмудас йирдән сарин цусн һарчахлаг, тиигхләг тер долан хонгтан цевр биш болх. Терүг көндәсн күн болһн асхн күртл цевр биш+. 20Цеврлгдҗәсн цагтан кевтсн ормнь, суусн ормнь цугтан цевр биш. 21Терүнә кевтсн ориг көндәсн күн эврәннь хувцан уһах, усар бийән уһах зөвтә. Тер күн асхн күртл цевр биш. 22Терүнә суусн өлг-эдиг көндәсн кен чигн эврәннь хувцан, бийән уһах зөвтә. Тер күн асхн күртл цевр биш. 23Кемр тиим гергнә орн деер өлг-эд бәәсн болхла, кен чигн терүнә суусн орндгиг, эс гиҗ суусн өлг-эдиг көндәсн болхла, асхн күртл тер цевр биш. 24Кемр залунь терүнлә нииләд унтхла, гергнәннь бузрнь залуднь орх. Тер залу долан хонгтан цевр биш болх. Терүнә кевтсн орн цевр биш+.

25Күүкд күүнәс цеврллһнә цагт биш цусн кесг өдртән һарчахла, эс гиҗ цеврллһнә цагас удандан цусн һарчахла, тиигхлә тер өдрмүдт цугтаднь цеврллһнә цагт әдл тер цевр биш+. 26Цусна кир һарчах өдрмүдлә әдл цеврллһнә цагт тер ямаран чигн орнд кевтхләг, тернь цевр биш болх. Терүнә суусн ямаран чигн өлг-эд цевр биш болх. Цеврллһнә цагла әдл цевр биш болх. 27Тиим өлг-эд көндәсн күн болһн цевр биш болх, эврәннь хувцан болн бийән тер уһах йоста, асхн күртл цевр биш.

28Цусн һардган уурхла, долан хонг тоолад тегәд тер цеврдх. 29Нәәмдгч өдртән тер 2 көглҗрһ, эс гиҗ 2 баахн көглҗрһ шову авад Харһлтын Шатрин үүдн тал гелңгүр иртхә+. 30Гелң нег шовуг килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх. Хойрдгч шовуһинь гелң шаталһна бәрцд орулх. Тиигҗ гелң күүкд күүг Деед Эзнә өмн гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд, сарин кирәс цеврлх».

31Тегәд Израилин улсиг цевр биш бәәдләс саглтн. Яһад гихлә тедн дунд бәәх Мини өргә гериг цевр биш бәәдләрн бузрдах. Эс гиҗ тедн үкх+.

32Залу күүнәс һарчах асан кир бийинь бузрдана, тегәд терүнә закан тиим болҗана. 33Эннь бас сарин кир һарчах күүкд күүнә, залуһин болн гергнә цеврллһн болҗах өдрмүдт, залу күн бузр гергнлә нииләд кевтснә туск закан.

16

Гемән хәрүллһнә өдр. Гемән хәрүллһнд һарһҗах тек

16^1Ахарона хойр көвүн Деед Эзн тал өөрдснәс көлтә үкснә хөөн, Деед Эзн Мошелә күүндв+. 2Деед Эзн Мошед келнә:

– Эврәннь ах Ахаронд иигҗ кел: «Хамгин әрүн бәәрн дотр, көшгин ард, Бооцана хәәрцг деер бәәх бүркә тал дурндан ордмн биш. Эс гихлә тер үкх. Би тиигәрән бүркә деер үүлн дотр ирәд бәәхүв+.

3Хамгин әрүн бәәрнд орхар седҗәх Ахарон килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх бүрү болн шаталһна бәрцд орулх хуц авч ирх зөвтә. 4Бий махмудан хааһад, әрүслсн олсн эдәр уйсн киилг болн шалвр өмстхә. Олсн эдәр уйсн бүс бүслтхә, толһа деерән олсн тахъя өмстхә. Эднь әрүслгдсн хувцд, бийән кевтнь уһачкад өмстхә+.

5Израилин улсин хамцанас цеврллһнә бәрцд 2 тек болн шаталһна бәрцд орулх хуц тер авх зөвтә. 6Ахарон бийәсн цеврллһнә бәрцд орулхар бүрү авч ирхмн болҗана. Терүгәрн бийиннь төлә болн гериннь төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцәх. 7Дәкәд 2 тек автха, теднән Деед Эзнә өмн Харһлтын Шатрин үүднд зогсатха. 8Тегәд негнь Деед Эзнә төлә, хойрдгчнь Израилин улсин килнцинь авад йовулҗах тек. Кенд ямаран җирв туссинь заатха. 9Деед Эзнд нерәдсн җирв туссн текиг Ахарон авад, килнцәс цеврллһнә авъяс күцәтхә. 10Израилин улсин килнцинь авад йовулҗах җирв туссн текиг Деед Эзнә өмн әмдәр зогсатха. Гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд, тер тек көдә һазр тал йовулгдх.

11Килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх бүрүг Ахарон авч ирәд, бийиннь болн гериннь төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә. Бийиннь килнцәс цеврллһнә төлә тер бүрүг алтха. 12Дарунь Деед Эзнә өмн бәәх күҗ уңһдадг ширә деерәс шатчах һалта күҗин сав авад, дәкәд үүлсн атхм күҗ авад көшгин ард орултха. 13Деед Эзнә өмн күҗиг һалын цог деер тәвтхә. Бооцана хәәрцгин бүркәг күҗәс һарчах утанд даргддгар кехмн болҗана. Эс гиҗ Ахарон үкх+. 14Терүнә дару бүрүһин цусиг тер автха. Цуснд хурһан норһад, бүркән зүн үзг тал цацтха. Дәкәд дола дәкҗ бүркән өмн бийднь цацтха.

15Ахарон олн-әмтнә килнцәс цеврллһнә бәрц текиг алтха. Терүнә цусиг көшгин ард орулад, бүрүһин цуснла әдләр бүркәд цацтха. Бүркән өмн бас цацтха. 16Тиигҗ тер әрүн бәәрнә дотркинь гемән хәрүллһнә авъяс күцәх, Израилин улсин бузр бәәдләс, хаҗһр йовдлас болн теднә цуг килнцәс цеврлх. Израилин улсин цевр биш бәәдл дунд бәәх Харһлтын Шатрт бас тиим юм күцәх кергтә. 17(Ахарон хамгин әрүн бәәрнә дотр гемән хәрүллһнә авъяс күцәхәр орад ирснә хөөн болн һартлнь Харһлтын Шатрт күн уга болх зөвтә.) Тиигҗ тер гемән хәрүллһнә авъяс бийиннь төлә, эврәннь герин төлә болн Израилин цуг хамцана төлә күцәх. 18Деед Эзнә өмн бәәх тәкл тәкдг орм тал һарад, терүн деер гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә. Бүрүһин болн текин цусар тәклин өвриг цугтаһинь будтха+. 19Тәкл тәкдг ормд хурһарн дола дәкҗ цус цацтха. Тиигҗ тер тәкл тәкдг ормиг Израилин улсин бузр бәәдләс цеврлх, терүг әрүслх.

20Хамгин әрүн бәәрнә дотрк, Харһлтын Шатрин болн тәкл тәкдг орм гемән хәрүллһнә авъяс күцәснә дарунь Ахарон әмд тек авч ирх. 21Терүнә толһа деер хойр һаран тәвәд, Израилин улсин һарһсн хар саната йовдлмудын болн буру йовдлын тускар келәд, теднә һарһсн цуг килнцин тускар келәд, текин толһа деер овалх. Йилһҗ авсн күүһәр дахулад тер текиг көдә һазр тал йовултха. 22Тегәд тек Израилин улсин гемиг күн күршго һазр тал авч одх.

Текиг көдә һазр тал йовулчкад,+
23Ахарон Харһлтын Шатр дотр орад, урднь хамгин әрүн бәәрнд тиигәрән орхиннь өмн өмссн олсн хувцан тәәләд Шатр дотр үлдәх зөвтә+. 24Әрүн ормд бийән уһаһад, бийиннь йирдән өмсдг хувцан өмстхә. Дарунь һарад бийиннь болн олн-әмтнә төлә шаталһна авъяс күцәх бәрц бәртхә. Терүгәрн бийиннь ормд болн олн-әмтнә ормд гемән хәрүллһнә авъяс күцәлһн болҗана. 25Бас тәкл тәкдг ормд цеврллһнә бәрцин өөкинь шататха.

26Израилин улсин килнцинь авад йовулҗах текиг көдә һазрт күргсн күн хувцан уһах, бийән уһах зөвтә. Тиим йовдл күцәснә дару эврә бәәрндән ирҗ чадх+. 27Цеврллһнә бәрц бәрхәр авч ирсн бүрүг болн текиг, теднә цусиг хамгин әрүн бәәрн дотр орулад, гемән хәрүллһнә авъяс күцәснә дару тер бәәрнәс һарһх кергтә. Теднә арсинь, махинь болн киртә юмсинь шатахмн болҗана+. 28Шатасн күн хувцан уһах, бийән уһахмн болҗана. Тегәд хәрү бәәрндән ирҗ чадҗана.

29Мөңкинд тадна күцәх зокал иим: доладгч сарин арвдгч өдр мацг бәртн, таднас нег чигн күн бичә көдлмш кетхә – бәәрн күн чигн, тадн дунд бәәх нүүҗ ирсн күн чигн болтха+. 30Яһад гихлә тадниг килнцәсн һарһхин төлә тадн деер эн өдр гемән хәрүллһнә авъяс күцәгдх. Терүнә хөөн тадн Деед Эзнә өмн цевр болхит. 31Эн өдр таднд бүклдән төвкнүн бәәлһнә бемб өдрлә әдл болхмн, мацг бәртн. Мөңкинд күцәх зокал эн. 32Гемән хәрүллһнә авъясиг гелң күцәдмн. Тер гелң эцкиннь хөөн тос түрклһнә авъяс авад гелң болв. Тиигәд олсн эдәр уйсн хувц, әрүслсн хувц тер өмстхә+. 33Хамгин әрүн бәәрнә, Харһлтын Шатрин болн тәкл тәкдг ормин гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә. Гелңгүд болн хамцана цуг олн-әмтн деер гемән хәрүллһнә авъяс бас күцәтхә. 34Эн зокалыг мөңкинд күцәтн. Җилд нег дәкҗ Израилин улсин гемән хәрүллһнә авъяс күцәтн. Тиигҗ тедниг цуг килнцәс цеврлтн».

Деед Эзн Мошед келсәр Ахарон тиигҗ кев.

17

Израилин улсин бәәрнәс талдан һазрт мал алгдшго

17^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Ахаронд, терүнә көвүдт болн Израилин улст цугтаднь Деед Эзнә заавр иим гиһәд кел: 3«Кемр кен чигн күн Израилин әмтн дундас бухиг, хөөг эс гиҗ ямаг бәәх бәәрн дотр, эс гиҗ һазань алхлаг, 4һарсн малын цусн эн күүг гемшәх. Эн цус асхв, тегәд эн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх. Яһад гихлә тер малыг Харһлтын Шатрин үүднд, Деед Эзнә өргә герин өмн, Деед Эзнд бәрц бәрхмн билә. 5Теегт ода алҗах малмудыг Израилин улс Деед Эзн тал Харһлтын Шатрин үүднд гелңд авч иртхә. Тегәд тенд Деед Эзнд бәрҗәх эвцлһнә бәрц гиҗ алтха+. 6Харһлтын Шатрин үүднд бәәх тәкл тәкдг ормд малын цусиг гелң цацтха. Өөкинь шататха. Эннь каңкнсн үнр болх, Деед Эзнд таасгдх+. 7Дәкҗ текин бәәдлтә кегдлмүдт бичә бәрц бәртхә, теднд бичә шүттхә! Израилин улст мөңкинд өгчәх зокал эн. Үйәс үй һатлад терүг күцәтхә».

8-9Бас теднд кел: «Израилин улсин кен-негнь, эс гиҗ тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтн Харһлтын Шатрин үүднд Деед Эзнд өргдг бәрцин ормд биш, талдан һазрт шаталһна авъяс кеһәд, эс гиҗ эвцлһнә бәрц бәрхлә, тиигхлә тер күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх+.

Цусн хотд орулҗ идгдшго

10Кемр Израилин улсин кен чигн, эс гиҗ тедн дунд нүүҗ ирсн әмтн цусар хот кеҗ идхлә, тиигхлә Би эврәннь цухлыг тиим күүнд һарһхув. Терүг эврә келн-улс дундас уга кехүв+. 11Яһад гихлә әмд юмна җирһлнь цуснднь бәәнә. Гемән хәрүллһнә авъяс күцәхләрн, малын цусиг тәкл тәкдг ормд авч иртхә гиҗ заалав. Ямаран чигн әмд юмна җирһл – цуснд, тернь күүнә һарһсн гем хәрүлнә+. 12Тегәд Би Израилин улст келләв: „Таднас нег чигн күн болн тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтн цусиг хотдан орулҗ идшго юмн“.

13Кемр Израилин улсин кен чигн, эс гиҗ тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтн аңһучлҗ йовад иддг аң, аль шову хаҗ авсмн болхла, тиигхлә теднәннь цусинь асхад элсәр булхмн болҗана+. 14Ямаран чигн әмд юмна җирһлнь цуснднь бәәнә. Цусар әмд йовҗана. Тегәд чигн Би Израилин улст келләв: „Әмд юмсин цус бичә хотдан орултн. Цусн ямаран чигн әмд юмсин җирһлнь болҗана. Хотдан цус орулад идҗәх күн алгдх“.

15Ямаран чигн күн – бәәрн болну, нүүҗ ирсн болну – үксн малын мах, эс гиҗ зерлг аңгудт шуучгдад алгдсн малын мах идсн болхла, тер күн хувцан уһах зөвтә, бийән уһах зөвтә. Тер күн асхн күртл бузр болх, дәкәд цеврдх.+
16Болв кемр тер хувцан болн бийән эс уһахла, тер күн бурута болх».

18

Зака эвдҗ цогц-махмударн ниилшгон тускар

18^1•Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст күргәд кел: «Би – Деед Эзн, тадна Бурхн. 3Тадна бәәсн Египетин авъясиг бичә дуратн. Тадниг Мини дахулад авч йовх Канана һазра авъясиг бас бичә дуратн. Теднә йос бичә бәртн. 4Мини закадыг бәртн, Мини зокалар кеһәд тедниг күцәтн. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн болҗанав. 5Мини зокалмудыг болн закадыг күцәтн. Терүг күцәсн күн әмд болх. Би – Деед Эзн+.

6Таднас кен чигн күн төрл күүкд күн тал бичә өөрдтхә, терүг бичә авлҗ ичәтхә: Би – Деед Эзн.

7Эцк-экиннь ичртә йовдлынь бичә үзүл. Экиннь нүцкн бәәдл бичә үзүл, энчнь чини эк.

8Эцкиннь талдан гергнә нүцкн бәәдл бичә үзүл, энчнь эцкиннь ичртә бәәдл үзүлснлә әдл+.

9Эгч-дүүһиннь ичртә бәәдл бичә үзүл. Тер күн чини эцкин күүкн болну, эс гиҗ экинчн күүкн болну, тер тана өрк-бүлд эс гиҗ талдан бүлд һарсн болну, бичә терүнә ичринь үзүл+.

10Чини көвүнә күүкнәннь эс гиҗ күүкнәннь күүкнә нүцкн бәәдл бичә үзүл. Эннь бийиннь нүцкн бәәдл үзүлснлә әдл болх.

11Чини эцкин гергнә күүкнә нүцкн бәәдл бичә үзүл, тер күүкн чини эцкәс һарсмн. Энчнь чини дү күүкн, нүцкн бәәдлинь бичә үзүл.

12Эцкиннь эгч болн дү күүкнә нүцкн бәәдл бичә үзүл. Энчнь чини эцкин махн-цусн.

13Чини экин эгч болн дү күүкнә ичринь бичә илдк, яһад гихлә тер чини экин махн-цусн күн.

14Чини эцкин ах-дүүһин ичртә бәәдлинь бичә үзүл. Терүнә гергн тал бичә өөрд, терчнь чини һаһа.

15Бериннь нүцкн бәәдлинь бичә үзүл. Терчнь чини көвүнә гергн, бичә неринь һута+.

16Ах-дүүһиннь гергнә нүцкн бәәдл бичә илдк. Энчн чини ах-дүүһин ичринь үзүлснлә әдл+.

17Күүкд күүнә болн терүнә күүкнә ичринь бичә илдк. Терүнә көвүнә күүкәр бичә гергән ке. Эс гиҗ терүнә күүкнә күүк бичә ав. Тедн цугтан нег махн-цусн әмтн. Тиим йовдл һарһлһн килнц болҗана+.

18Гергнәннь эгч-дү күүг бичә мордулҗ ав. Гергән әмд деернь эгч-дү күүнә ичринь үзүләд, терүгәр гергнләһән дөрлддг кү бичә ке+.

19Сарин кир ирсн цагт гергн күн тал бичә өөрд. Терүнә ичртә бәәдлинь бичә үзүл+.

20Талдан күүнә гергнлә бичә кевт, терүнд асаһан бичә орул, терүнлә бичә бийән һута+.

21Эврәннь үрдән күүнә Молох гидг бурхнд бичә тәклд бәр. Бурхнаннь нериг бичә һута. Би – Деед Эзн.

22Залу күүнлә гергн күүнлә әдл бичә кевт. Энчн җигшүртә+.

23Мал-адуснла бичә ниил. Тиигхләг чи бузр болхич. Күүкд күн бас бичә мал-адуснла ниилтхә. Эннь әмтә юмсин йирин бәәдл эвдлһн болҗана+.

24Бийән тиим юмар бичә бузрдатн. Тиим юмар бийән келн-әмтн бузрдаҗав. Тедниг Би таднд орм һарһад көөҗәнәв. 25Теднәс көлтә эн һазр бузрдв. Би терүг килнц һарһснднь хәрүһинь некв. Тер һазр тенд бәәсн әмтиг өргәд шивв+. 26Тадн Мини зокалмудыг болн Мини закадыг күцәх зөвтәт. Таднас бәәрн әмтн болну, эс гиҗ нүүҗ ирснь болну, тиим җигшүртә юм бичә һарһтха. 27Таднас урд эн һазрт бәәсн әмтн иим җигшүртә юм һарһҗасн бәәҗ. Тегәд һазр бузрдҗ. 28Таднас урд энд бәәсн әмтиг өргәд шивснлә әдл тиим юмн болшго. Эн һазр таднас көлтә бузрдшго юмн, тадниг тиигшго. 29Тиим җигшүртә юм һарһҗах әмтн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх. 30Мини батлсн заавр бәртн: таднас өмн бәәсн әмтнә тиим җигшүртә авъясмуд бичә дуратн. Теднәр бийән бичә һутатн. Би – Деед Эзн, тадна Бурхнв».

19

Бийән бәрлһнә кемҗән болн авъясмудын туск зааврмуд

19^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин хамцана цуг әмтнд күргәд кел: «Цугтан әрүн бәәдләр бәәтн. Яһад гихлә Би әрүнв, Деед Эзн, тадна Бурхн+.

3Эк эцк хойран күндлтн. Мини бемб өдр күцәтн. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+.

4Худл шүтәнд бичә шүттн, бийдән бурхиг бичә цутхҗ кетн. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+.

5Кемр Деед Эзнд эвцлһнә бәрц бәрҗәхлә, терүгән таасгддгар кетн:+
6тер бәрциг авч ирсн өдртнь эс гиҗ маңһдуртнь идтн. Һурвдгч өдртнь үлдсинь шатах кергтә. 7Кемр тер бәрцәс үлдсинь һурвдгч өдртнь идхлә, тернь тааста болшго – махн үрҗ одх. 8Тиим мах идсн күн бурута болх. Тер күн Деед Эзнә әрүн юмиг бузрдаҗана. Тегәд тер эврәннь келн-улс дундас уга кегдх.

9Тадна һазрт тәрсн буудяһан хурахларн, тәрәнә захднь бичә күр. Хадлһна хөөн үлдсн буудян тәрәнә толһа бичә түүҗ ав+. 10Уста үзм урһдг һазрт үзмиг умш күртлнь бичә цуглул, унсинь чигн бичә ав. Тедниг угатя болн нүүҗ ирсн әмтнд үлдә. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+.

11Бичә хулха кетн, бичә худл келтн, бичә нег-негән меклтн+. 12Мини нерәр батлҗ худл андһар бичә өгтн. Эврәннь Бурхна нериг бичә һутатн. Би – Деед Эзн+.

13Өөрхн күүһән бичә шахҗ зова, бичә терүг тон. Нәәмәдлҗ авсн күүнә җалвинь өрүн күртл бичә бәр+. 14Таңх күүг бичә наад бәр, сохр күүнд боомтг бичә ке. Би – Деед Эзн.

15Зарһ кехләрн, чикәр ке. Зарһд угатяһинь харсад, байн күүһинь өөдлүләд, бичә тиигҗ чирә хәләҗ ке. Өөрхн күүнә зарһинь чикәр ке+. 16Эврәннь нутгин әмтн дунд бичә хов зө. Кемр өөрхн күн зеткртә йовдлла харһулгдҗахла, тиим йовдлд бичә орлц. Би – Деед Эзн+.

17Эврәннь хамцана улст нуувчар бичә дурго бол. Өөрхн күүнәннь килнц даадгоһар терүнд илднь келҗә+. 18Хамдан бәәх нег нутга кен чигн күүнәс бичә өшә көөлд, бичә терүнд уурлад бә. Өөрхн күүнд бийләһән әдләр дурл. Би – Деед Эзн+.

19Мини зокалмудыг күцәҗә. Талдан хойр зүсн мал бичә ниилүлтн, нег тәрәнә һазрт хойр зүсн эк бичә тәртн, хойр зүсн утцар гүрсн хувц бичә өмстн+.

20Кемр залу күн ялч күүкд күүнлә нииләд кевтсн болхла, тер күүкд күн талдан күүнд одх бәәсн болхла, терүг хулдҗ авад уга, сулдхгдад уга бәәсн болхла, тиигхлә мөшклһ кех кергтә. Тедниг бичә алтн, яһад гихлә тер күүкд күн сул күн биш. 21Тер залу Деед Эзнд, Харһлтын Шатрин үүднд, һаруһинь даалһна бәрц гиҗ хуц авч иртхә. 22Деед Эзнә өмн гелң гемән хәрүллһнә авъяс күцәтхә. Тер күүнә һарһсн гемин һаруһинь даах бәрц гиҗ хуц авч иртхә. Тегәд эн гемнь тәвгдх.

23Таднд Деед Эзнә өгчәх тер һазрт ирәд темснә модд тәрхләрн, теднә темсинь идҗ болшго гиҗ тоолтн. Һурвн җилдән теднә темсинь бичә идтн. 24Дөрвдгч җилдән тер темсд цугтан әрүн болх, Деед Эзнд нәәрин бәрц болх. 25Тавдгч җилдән эн темсдиг идтн. Тегәд тадна урһц йир элвг болх. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн.

26Махиг цустаһинь бичә идтн. Бичә белг бәртн, бичә илв кетн+. 27Толһа деерк үсиг төгрглҗ бичә хәәчлтн. Сахлыннь үзүриг бичә хәәчл+. 28Үксн күүнә төлә махмудтан керчҗ сөрв бичә һарһтн, бичә эврәннь махмудтан темдгүд зуртн. Би – Деед Эзн+.

29Эврәннь күүкнд аля йовдл бичә һарһул – бийән хулддг гергн бичә болтха. Эс гиҗ һазр аля бәәдләр дүүрх, җигшүртә йовдл икдх+.

30Мини бемб өдр бәртн, Мини әрүн бәәр хәәрлтн. Би – Деед Эзн+.

31Өңгрсн күүг дууддг, сәкүсн-сүмсиг дууддг күн тал бичә одтн. Терүнәс тадн бузрдхит. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+.

32Буурл үстәг тевч, көгшдин өмн босад зогс. Эврәннь Бурхиг икәр күндл. Би – Деед Эзн+.

33Тадна һазрт бүүрлхәр нүүҗ ирсн әмтиг бичә бастн+. 34Танад бәәх нүүҗ ирсн әмтиг бәәрн улсла әдл тоолтн. Теднд бийләһән әдл дурл. Тадн бас Египетд нүүҗ ирсн әмтн болҗ бәәләт. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+.

35Кергән күцәхләрн чикәр күцә: юм кемҗәлхләрн, чиңнүрдхләрн эс гиҗ тоолхларн. 36Тадна чиңнүр чик болн гиир чик болтха, чик ефә болн чик гин болтха. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн. Тадниг Египетәс Би һарһлав+.

37Мини зокалмудыг болн закадыг бәртн, тедниг күцәтн. Би – Деед Эзн».

20

Килнц засгллһн

20^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст күргәд кел: «Израилин улсин кен чигн, эс гиҗ тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтн эврәннь үрән Молох бурхнд тәклд бәрхлә, тиигхлә тиим күн алгдх зөвтә. Хамцана әмтн цугтан терүг чолуһар шивтхә+. 3Би тер күүнд ууран күргнәв, терүг эврәннь келн-улс дундас уга кехүв. Яһад гихлә Молохд тер эврәннь үрән өгснд, Мини әрүн бәәрн болн Мини әрүн нер һутаснд+. 4Кемр эн хамцана улс терүг һарсн үрән Молохд өгснд эс медсн болад бәәхлә, терүг эс алхла,+
5тиигхлә Би бийиннь ууран тер күүнд һарһнав, терүнә төрл-саднд һарһнав. Тер күүг болн терүнлә хамдан Молохд мөргсинь кевтнь эврәннь келн-улс дундас уга кенәв.

6Кен чигн күн өңгрсн улсиг, сүмсинь дуудад тедниг дахад бәәхлә, Би тер күүнд Эврәннь ууран һарһнав. Би терүг эврәннь келн-улс дундас уга кенәв+.

7Әрүн болтн, эврәннь әрүнән хадһлтн, яһад гихлә Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+. 8Мини зокалмудыг бәртн, тедниг күцәтн. Би – Деед Эзн, тадна әрүн бәәдлин булгнь.

9Кемр кен-негнь эцкән эс гиҗ экән харахла – үкх зөвтә. Тер күүнә цусна гемнь бийднь бууҗана, яһад гихлә эцкән эс гиҗ экән харасн болҗана+.

10Кемр залу күн талдан күүнә гергнлә, өөрхн күүнәннь гергнлә нииләд кевтсн болхла, тиигхлә хойраһинь алх кергтә – тер залуг болн тер гергиг+. 11Эцкиннь гергнлә нииләд кевтсн күн эцкән һутав. Хоюрн алгдх зөвтә. Теднә гемнь бийсднь бәәнә+. 12Кемр залу күн берләһән нииләд кевтсн болхла, тиигхлә хойраһинь алх кергтә. Тедн җигшүртә юм һарһв. Теднә гемнь теднд бийстнь бәәнә+.

13Кемр залу күн талдан залута, күүкд күүнлә әдләр, нииләд кевтсн болхлаг, тедн хойр җигшүртә юм һарһв. Тедниг алх кергтә. Теднә гемнь теднд бийстнь бәәнә+.

14Кемр кен-негнь күүкд кү болн терүнә экинь гергән кехәр авхла, тернь килнц. Тер залуг болн хойр гергиг шатаһад алтха. Тиим килнц тадн дунд бичә үзгдтхә+.

15Мал-адуснла ниилсн залуг алх кергтә, мал-адуснь бас алгдх зөвтә+. 16Кемр күүкд күн мал-адуснла ниилсн болхла, тиигхлә тер гергиг болн мал-адусиг ал. Тедниг алх кергтә, теднә гем теднд бийстнь бәәнә.

17Кемр кен-негнь эврәннь эгч-дүүһән, эцкиннь күүк, эс гиҗ экиннь күүк авад, терүнә нүцкн бәәдл үзхлә, тернь көвүнә нүцкн бәәдл үзхлә, эннь йир ичр уга йовдл. Тиим улс эврәннь төрл-садна нүүрт уга кегдтхә! Эн күн эврәннь дү күүкнә ичринь үзүлв. Тер бурута болв+.

18Кемр кен-негнь сарин кир ирсн күүкд күүнлә нииләд кевтәд, терүнә нүцкн бәәдл илдксн болхла, терүнәс һарчах цусинь үзүлсн болхла, тер күүкд күн бийәсн һарчах цусан үзүлсн болхла, тиигхлә тедн хоюрн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх+.

19Экиннь эгч-дүүһин нүцкн бәәдл бичә үзүл болн эцкиннь эгч-дүүһин бәәдл бас. Тиим юм һарһсн күн бийиннь нүцкн бәәдл үзүлснлә әдл. Хоюрн бурута болх+. 20Авһиннь гергнлә нииләд кевтсн күн эврәннь авһин нүцкн бәәдл үзүлснлә әдл. Тедн хоюрн килнцд орх – үрн угаһар үкцхәх+. 21Кемр кен-негнь ах-дүүһиннь герг авхла, эннь бузр юмн. Тер күн ах-дүүһиннь нүцкн бәәдл үзүлҗәнә. Тедн хоюрн үрн уга болх+.

22Мини зокалмудыг болн закадыг бәртн, тедниг күцәтн, тиигхлә Мини дахулад одҗах тадна бәәх һазр тадниг һарһҗ шившго. 23Таднас Мини көөҗәх келн-әмтнә авъяс бичә бәртн. Эдниг цугтаһинь тедн кеҗәв. Тегәд тернь Нанд җигшүртә болв. 24Би таднд келләв: „Тадн теднә һазрин эзн болхит. Тер һазр үсәр болн балар дүүрң. Терүг Би таднд өгнәв“. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн. Тадниг Би талын улсас йилһҗәнәв+.

25Тадн цевр малыг цевр биш малас болн цевр шовуг цевр бишәснь йилһтн. Би урднь таднд бөдүн мал, нисдг юмсиг, үүрмг әмтә һазр деегүр гүүдг юмсиг бузр гиҗ тоолтха гиләв. Тадн Мини келсн юмсар бийән бичә бузрдатн+. 26Мини төлә әрүн болтн. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, әрүнв. Би тадниг талдан келн-улсас йилһҗәнәв. Тадн – Мини+.

27Өңгрсн күүнлә болн сүмснлә күүнддг залусиг болн күүкд улсиг алх кергтә. Тедниг чолуһар шивтхә, теднә бурунь бийиннь цусар һарчана»+.

21

Гелңгүдин шишлң диг-даран

21^1Деед Эзн Мошед келнә:

– Гелңгүд болҗах Ахарона көвүдт соңсхад кел: «Өңгрсн төрл талан өөрдҗ гелң бийән бузрдашго болҗана. 2Зуг кемр хамгин өөрхн улс болхлаг – эк, эцк, көвүн, күүкн, ах-дү, 3эс гиҗ терүнлә бәәх мордад уга күүкнә эгч-дүнь болхла өөрдҗ болҗана. 4Гелң бийән талдан төрл-саднас көлтә бузрдаһад цевр биш болшго юмн.

5Үксн күүнд һундлан һарһҗ гелңгүд бичә толһаннь үсән хәәчлтхә, сахлыннь үзүринь бичә керчтхә, махмудтан сөрв бичә һарһтха+. 6Тедн эврәннь Бурхна әрүн улс болх зөвтә, эврәннь Бурхна нериг бичә һутатха. Тедн Деед Эзнд тәклин ормд бәрцән авч ирцхәнә, Бурхндан хотынь авч ирцхәнә. Тедн әрүн болх зөвтә+.

7Тедн эврәннь Бурхна әрүн улс. Тегәд тедн гер авхларн, аля күүкд кү эс гиҗ му нертә гергиг, залуһасн салсн гергиг авх зөв уга. 8Гелңгин әрүниг бәрҗ хәлә. Тер чини Бурхна төлә тәкл тәкдг ормд бәрц авч ирнм. Чамд тер әрүн болтха, яһад гихлә Би әрүнв, Деед Эзн – тадна әрүн бәәдлин булг+.

9Кемр гелңгин күүкн аля һарһад, бийән бузрдахла, эцкдән тер му нер өгчәнә. Тиим күүкиг шатах кергтә+.

Ах гелңгин диг-даран

10Ахнр-дүүнр дундас толһадан тос түркүлсн, гелңгин нер зүүсн ахнь әрүн хувц өмсҗ чадҗана. Тиим күн үксн төрлдән һундлан һарһҗ арзасн үстә йовшго, деерк хувцан шуулшго болҗана+. 11Өңгрсн күн кевтх орм тал гелң оршго болҗана. Нам эцк-экин төлә чигн бийән бузрдашго юмн+. 12Әрүн бәәрнәс һарх зөв уга. Эврә Бурхна әрүн орм бузрдашго болҗана. Яһад гихлә терүнд нерәдлһ кесмн болҗана – терүнә Бурхнас тосн түркгдсмн. Би – Деед Эзн+.

13Тиим гелң зуг гиҗгтә күүк авх. 14Белвсн герг авч чадшго. Салсн, му нертә эс гиҗ аля герг мордулҗ авшго. Зуг тер эврәннь тохмас гиҗгтә күүк буулһҗ авч чадҗана. 15Тегәд тиим гелң эврәннь хөөт үйнрән бузрдашго, эврәннь тохман бузрдашго болҗана. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, терүнә әрүн булг».

Гелңгүдин цогц-махмудт эрмдг уга болх зөвтә

16Деед Эзн Мошед келнә:

17– Ахаронд кел: «Терүнә хөөт үйнр кемр цогц-махмудтан альк чигн цагтан эрмдгтә болхла, тәкл тәкдг орм тал эврәннь Бурхнд нерәдҗ хот авч ирҗ чадшго юмн. 18Цогц-махмудтан сөрвтә күн: кемр сохр, доһлң, чирәнь коочисн, кольчхр көлтә, кольчхр һарта болхла бәрц бәршго болҗана+. 19Хамхрха көлтә эс гиҗ хамхрха һарта, 20бөгчхр нурһта, маштг күн, нүдндән хорһта күн, цогцдан бүрлдлһтә эс гиҗ шархта, бөөсгтән эрмдгтә күн Нанд гелңлә әдл көдлшго болҗана. 21Ахарона хөөт үйнр цогц-махмудтан сөрвтә болхла, Деед Эзнд һалын бәрц гиҗ белг авч иршго юмн. Эрмдгтә күн тәклин ормд эврәннь Бурхнд гиҗ хот авч ирх зөв уга. 22Зуг тиим күн эврәннь Бурхнд нерәдсн хот идҗ чадҗана – әрүнәс әрүнинь болн әрүн бәәрнә хот. 23Болв тиим күн көшг тал болн тәклин орм тал өөрдшго болҗана. Терүнә цогц-махмудтнь сөрв бәәнә. Мини әрүн ормиг бичә тер бузрдатха. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, теднә әрүн бәәдлин булгнь болҗанав».

24Моше энүг Ахаронд болн терүнә көвүдт, Израилин улст цугтаднь келүлв.

22

Әрүн бәрциг кен идхмб?

22^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Ахаронд болн терүнә көвүдт соңсхад кел: «Израилин улсин авч ирҗәх тоотас саглтха. Нанд Израилин улс нерәдәд авч ирҗәх тоотас бас саглтха. Мини әрүн нериг бичә бузрдатха. Би – Деед Эзн». 3Теднд кел: «Таднас кен чигн ямаран чигн үйдән бузрдсн цагтан, Израилин улс Деед Эзнд нерәдәд авч ирсн бәрц тал өөрдхлә, уга кегдх. Тегәд Мини нүүрт тер дәкҗ үзгдшго. Би – Деед Эзн+.

4Ахарона хөөт үйнр проказа гемтә эс гиҗ бий мөчәснь һардг юмта болхла, бәрцин әрүн хотас цевр болтлан идшго юмн. Өңгрсн күүнә бузрдсн хувц-хунр көндәсн кен чигн күн, асань асхрсн кен чигн залу күн,+
5үүрмг әмтә юмс көндәһәд бузрдснь, эс гиҗ бузрдах күүг көндәснь (цевр бишнь ямаран чигн учрта болвчн), 6энүнә юуһинь чигн көндәсн кен чигн күн асхн күртл бузр болх. Тиим күн бийән эс уһатл әрүн бәрцәс идҗ чадшго. 7Нарн суухла, тер цевр болх. Тегәд әрүн бәрцәс идҗ чадх. Яһад гихлә тернь терүнә теҗәл. 8Тер күн үксн малын эс гиҗ зерлг аң шуучад алсн малын мах идшго болҗана. Яһад гихлә тер цевр биш болх. Би – Деед Эзн+. 9Тедн Мини неквриг күцәтхә, бийдән килнц бичә автха. Эс гиҗ неквр бузрдасндан үкцхәх. Би – Деед Эзн, теднә әрүн бәәдлин булг.

10Талын күн әрүн бәрцәсн идшго болҗана. Гелңгин герт бәәх нәәмәдлгдсн ялч бас терүнәс идшго юмн+. 11Болв тер ялчиг гелң хулдад авсмн болхла идҗ чадҗана. Гелңгин герт төрсн ялчнр гелңгин иддг хотас бас идҗ чадҗана+. 12Гелң биш тохмта күүнд мордсн гелңгин күүкн бәрцин әрүн хотас идшго болҗана. 13Зуг гелңгин күүкн белвсрсн эс гиҗ залуһасн салад үрн уга болхла, дәкн урдкларн әдл эцкиннь герт бәәхлә, тиигхлә эцкиннь идсн хот тер бас идҗ чадҗана. Болв талдан әмтн терүг идшго болҗана.

14Кемр талдан күн медлго әрүн бәрцәс идхлә, гелңд тер әрүн бәрциг даңцах зөвтә. Терүн деер тавна нег хүвинь немәд өгх+. 15Израилин улсин Деед Эзнд авч ирҗәх әрүн бәрциг гелңгүд бичә бузрдатха. 16Бичә терүнәс идтхә, бичә килнц һарһтха, эс гиҗ тедн һаруһинь өгх зөвтә. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, теднә әрүн бәәдлин булг болҗанав».

Тәкл тәкх малмудын тускар

17Деед Эзн Мошед келнә:

18– Ахаронд, терүнә көвүдт болн Израилин улст цугтаднь келүл: «Кемр Израилин улсин кен-негнь, эс гиҗ тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтн Деед Эзнд шатах бәрц авч ирхләг – андһарар эс гиҗ седкләрн – 19тиигхлә тааста бәрцнь бух, хуц, тек – эрмдг уга эр малмуд. 20Бәрц бәрхәр седхләрн, эрмдгтә мал бичә авч иртн. Тиим бәрц таасгдшго+.

21Кемр кен-негнь эвцлһнә бәрц гиҗ бод мал эс гиҗ үүрмг мал андһарар болну, седкләрн болну авч ирхлә, таасгдх зөвтә. Бәрцд орулҗах мал эрмдг уга болхмн болҗана. Терүнд нег чигн тату уга болх. 22Деед Эзнә бәрцд сохр мал, хамхрсн мөчтә эс гиҗ цогцднь талдан тату бәәхлә, хавдрта, бүрлдлһтә, шархта болхла, тиим малыг Деед Эзнә тәкл тәкдг орм деер белглҗ бичә тәвтн. 23Кольчхр көлтә бух эс гиҗ хөн зуг эврә седкләр өгчәх бәрцд орулгдх. Болв андһарар орулҗах бәрцин тоод оршго юмн. 24Деед Эзнд бәрцд орулхар шавтасн, билцлсн, таслгдсн, керчгдсн бөөсгтә мал бичә авч иртн. Тадна һазрт тиим юм бичә кетн. 25Талын әмтнәс тиим мал бичә автн. Тиим малыг Бурхна бәрцд бичә орултн, тәкл тәкдг орм деер тедниг бичә тәвтн. Кемр мал эрмдгтә болхла, тадна бәрц Деед Эзнд таасгдшго юмн».

26Деед Эзн Мошед келнә:

27– Кемр үкрәс туһл, хөөнәс хурһн эс гиҗ яманас ишк һархла, тедн долан хонгтан экиннь хаҗуд бәәх зөвтә. Нәәмдгч өдртнь болн хөөннь терүгәр Деед Эзнд тааста һалын бәрц бәрҗ болҗана+. 28Үкриг, хөөг болн ямаг төлләнь хамднь нег өдр бәрцд орулхар бичә алтн+.

29Кемр Деед Эзнд ханлтан өргҗ бәрц авч ирхләрн, тертн таасгддгар чикәр кетн+. 30Тер бәрциг нег өдртән идтн, өрүн күртл юм бичә үлдәтн. Би – Деед Эзн+.

31Мини заавриг бәрҗ күцәтн: Би – Деед Эзн. 32Мини әрүн нериг бичә һутатн. Тегәд Би әрүн бәәсинь Израилин улс медх. Би – Деед Эзн, тадна әрүн бәәдлин булг. 33Би тадна Бурхн болхар тадниг Египетәс һарһув. Би – Деед Эзн+.

23

Бемб өдр

23^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст соңсхад келүл: «Деед Эзнә нерәдсн өдрмүд эн. Тер өдрмүдт тадн әрүн хург кех зөвтәт. Мини заасн өдрмүд эн. 3Зурһан өдртән көдл, доладгч өдр – бемб өдр, төвкнүн бәәлһнә өдр, әрүн хургин өдр. Альд эс бәәв чигн, ямаран чигн көдлмш бичә кетн: эннь Деед Эзнә бемб өдр+.

Песах болн Эс искәсн һуйрин нәр

4Деед Эзнә заасн өдрмүд эн, нерәдсн цагтан зәңглх әрүн хург. 5Түрүн сарин арвн дөрвдгч өдр бүрүл орхла Деед Эзнә Песах.+
6Тер сарин арвн тавдгч өдр Эс искәсн һуйрин нәр, Деед Эзнә нәр. Долан хонгтан эс искәсн һуйр идтн. 7Түрүн өдр тадн әрүн хург кетн: ямаран чигн көдлмш бичә кетн. 8Долан хонгтан Деед Эзнд һалын бәрцән авч ирцхәтн. Доладгч өдр бас әрүн хург: ямаран чигн көдлмш бичә кетн»+.

Буудян түрүн боодгин бәрц

9Деед Эзн Мошед келнә:

10– Израилин улст соңсхад келтн: «Тадн Мини өгчәх һазрт ирхләрн, тенд урһцан цуглулҗ авхларн, түрүн боодгинь гелңд авч иртн+. 11Гелң тер боодгиг Деед Эзнә өмн таднас тааста бәрц гиҗ өргтхә. Бемб өдрин дарук өдртнь гелң терүг өргтхә.

12Буудян боодг өрглһнә өдр тадн нег җил күцсн хөөнә хурһ бәрцд орулх зөвтәт. Тер хурһн эрмдг уга болх йоста. Деед Эзнд шаталһна бәрцд орулгдҗана. 13Олив тоснд элдсн өдмгин бәрц тегәд цаһан һуйрин ефән арвна хойр әңгнь болх зөвтә. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд таасмҗта. Деернь чаһр келһн гинә дөрвдгч әңгнь болх зөвтә. 14Өдмг чигн, шарсн буудян эк чигн, эс гиҗ түүкә шин эк чигн тадна Бурхнд бәрцән бәрх өдр эс иртл бичә идтн. Эннь таднд мөңкинд, үйәс үйд, альд эс бәәв чигн күцәх зокал.

Долан хонгин нәр

15Эн бемб өдрин дарук өдрәс – буудян тәрәнә боодг Деед Эзнд өргснә хөөн – бүкл долан хонг тоолад һарһтн+. 16Тәвдгч өдрлә, доладгч бемб өдрин дару, шин урһцин һуйрас өдмгин бәрц Деед Эзнд бәртн. 17Эврәннь селәдәс бәрцин төлә 2 өдмг авч иртн. Өдмг болһнд ефән хойр арвнань буудян һуйрт орх йоста. Тедниг искәсн һуйрар болһх кергтә. Эннь Деед Эзнд түрүн урһцин бәрц болҗана. 18Өдмгтә хамдан эрмдг уга нег җил болсн долан хурһ авч иртн. Бас 1 бүрү, 2 хуц авч иртн. Эннь Деед Эзнд өдмгин бәрц болн чаһр асхҗ шаталһн, һалын бәрц, каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста. 19Килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ тек мал бас авч иртн. Эвцлһнә бәрц гиҗ нег җил болсн 2 хурһ авч иртн. 20Тер 2 хурһиг болн деернь тәрәнә түрүн урһцас болһсн өдмгиг Деед Эзнд өргтхә. Эннь Деед Эзнә әрүн юмн. Цугтан гелңгин болҗана. 21Эн өдр әрүн хург кетн. Ямаран чигн көдлмш бичә кетн. Эннь тадна альд эс бәәв чигн үйәс үйд, мөңкинд күцәх зокал.

22Кемр тәрәһән эврә һазртан хурахларн, тер тәрәнәннь захд күргҗ бичә хад. Хадлһна хөөн үлдсн тәрәнә толһас бичә цуглулҗ ав. Энүг түрү-яду болн нүүҗ ирсн әмтнд үлдә. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн»+.

Бүрә бүшкүрин нәр

23Деед Эзн Мошед келнә:

24– Израилин улст күргәд кел: «Доладгч сарин негдгч өдр тадна төвкнүн бәәлһнә өдр болх зөвтә, әрүн хург. Тер хургин тускар бүшкүрәр ә һарһад медүлтхә+. 25Ямаран чигн көдлмш бичә кетн, Деед Эзнд һалын бәрц авч иртн».

Гемән хәрүллһнә Өдр

26Деед Эзн Мошед келнә:

27– Доладгч сарин арвдгч өдр – Гемән хәрүллһнә Өдр. Эн өдр таднд әрүн хург болх йоста. Мацг бәртн, Деед Эзнд һалын бәрц авч иртн+. 28Эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн. Яһад гихлә эн өдр Гемән хәрүллһнә Өдр болҗана. Деед Эзнә өмн, тадна Бурхна өмн, гемән хәрүллһнә авъяс күцәгдҗәнә. 29Эн өдр мацг эс бәрҗәх күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх. 30Эн өдр көдлсн кен чигн күүг эврәннь келн-улс дундас Би уга кенәв. 31Эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн – эннь таднд мөңкинд өгчәх зокал. Терүг альд эс бәәв чигн үйәс үйд күцәтн. 32Эн өдр таднд кевтән төвкнүн бәәлһнә бемб өдр болх йоста – мацг бәртн. Эн сарин йисдгч өдрин асхнас авн маңһдурк асхн күртл тадн амр-таварн бәәх йостат.

Җолмин нәр

33Деед Эзн Мошед келнә:

34– Израилин улст соңсхад кел: «Доладгч сарин арвн тавдгч өдр Җолмин нәр, Деед Эзнә долан хонгтан кедг нәр+. 35Терүнә түрүн өдртнь әрүн хург болх. Ямаран чигн көдлмш бичә кетн. 36Долан хонгтан Деед Эзнд һалын бәрц авч ирәд бәәтн. Нәәмдгч өдр таднд әрүн хургин өдр – Деед Эзнд һалын бәрц авч иртн. Эннь нәәрин төгсх өдр. Ямаран чигн көдлмш эн өдр бичә кетн.

37Деед Эзнә заасн өдрмүд тиим болҗана. Тадн тер өдрмүдиг әрүн хургиг гиҗ зарлад, Деед Эзнд һалын бәрц авч ирәд бәәхит: эврә өдрт авч ирдг бәәдләр шатагдх бәрц, өдмгин бәрц, эвцлһнә болн чаһрин бәрц.
38Эн цугтан бемб өдр Деед Эзнд авч ирдг тоотас, тадна белгәс болн андһарар авч ирдг бәрцәс, эврә дурар авч ирҗәхәс деернь немр болҗана. Тедниг тадн Деед Эзнд авч ирҗәнәт.

39Доладгч сарин арвн тавдгч өдр тадн тәрәһән хурахларн, Деед Эзнә нәр кетн. Тер нәр долан хонгтан болх йоста. Түрүн өдр таднд төвкнүн бәәлһнә өдр болтха, нәәмдгч өдр бас төвкнүн бәәлһнә өдр болтха+. 40Түрүн өдр садын модна сән темсд автн, пальм модна хамтхасд, нигт хамтхаста модна болн һолын көвәһәр урһдг удн модна ацмуд авад Деед Эзнә, эврәннь Бурхна өмн, долан хонгтан байрлад нәәрлтн. 41Эн Деед Эзнә нәәриг долан хонгтан җил болһн кеҗәтн. Эннь таднд мөңкинд өгчәх зокал. Үйәс үйд эн нәәриг доладгч сард кеҗәтн. 42Долан хонгтан җолмудт бәәтн: Израилин бәәрн әмтн цугтан эн өдрмүдт җолмд бәәтхә. 43Египетәс һарһхларн Израилин улсиг Би җолмд бәәлһсиг тадна иргчин үйин улс цугтан медтхә. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн».

44Тегәд Моше Израилин улст Деед Эзнә заасн өдриг зарлв.

24

Герлин гегәнә тосна тускар

24^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Һарар кесн оливин цевр тос герлин гегән зогсл угаһар шатхин төлә, чамд авч иртхә гиҗ Израилин улст закад кел+. 3Деед Эзнә өмн терүгәр зогсл угаһар Харһлтын Шатрт көшгин өмн зул өргәд бәәх. Асхнас өрүн күртл шатчах зул бәәдгәр, терүг Ахарон хәләһәд бәәтхә. Эннь таднд өгчәх зокал, үйәс үйд күцәх кергтә. 4Деед Эзнә өмн бәәх цевр алтар кесн герлин гегән деерк зулыг тер оньдин хәләһәд бәәтхә.

Өдмгин тәвцин тускар

5Буудян цаһан һуйр авад 12 хавтха өдмг болһ. Өдмг болһнд ефән арвна хойрнь орх зөвтә. 6Хавтха өдмгиг хойр баг кеһәд тәв. Баг болһнд зурһаһад өдмг Деед Эзнә өмн алтар кесн ширә деер орк+. 7Баг болһна хаҗуд цевр ладан тәв. Эннь Деед Эзнд белг гиҗ авч ирҗәх өдмгин дееҗ болх. 8Бемб өдр болһн Израилин улсас зогсл угаһар эн өдмгиг Деед Эзнә өмн тәвтхә. Тегәд эннь Израилин улс мөңк бооцаг күцәҗәх бәрц болҗана. 9Эн өдмг Ахарона болн терүнә көвүдин. Тер өдмгиг тедн әрүн ормд идтхә. Эннь әрүнәс әрүн юмн. Деед Эзнд авч ирҗәх һалын бәрцәс мөңкинд Ахаронд болн хөөт үйнртнь нерәдгдҗәнә+.

Бурхиг му келсн күүг цааҗллһн

10Израилин улс дунд нег күн бәәҗ. Терүнә экнь Израилин күн, эцкнь Египетин бәәҗ. Бәәрн һазрт тер Израилин улсин негнләнь ноолдна. 11Израилин күүкд күүнә тер көвүн Деед Эзнә нериг муурулад му келнә. Терүг Моше тал авч одна. Терүнә экин нерн Шеломит, тер Дан гидг отгин Диврин күүкн бәәҗ. 12Му келсн күүг бәрәнд авад, Деед Эзнә шиидвр күләнә+.

13Деед Эзн Мошед келнә:

14– Му келсн күүг бәәрнәс һарһ. Терүнә келсиг соңссн әмтн толһа деернь һаран тәвәд, хамцанд бәәсн әмтн цугтан терүг чолуһар икәр шивтхә+. 15Израилин улст кел: «Кемр кен-негнь эврәннь Бурхиг му келхлә, тер килнц һарһсндан засглгдх+. 16Деед Эзнә нериг му келсн күн алгдх. Хамцанд бәәх әмтн цугтан терүг чолуһар икәр шивтхә. Нүүҗ ирсн әмтн болн бәәрн әмтн болну, Деед Эзнә нериг му келснь алгдх зөвтә.

17Кү алснь алгдх зөвтә+. 18Мал алсн күн ормднь ялынь өгх йоста. Әмнә ормд әм даах+. 19Өөрхн күүндән эрмдг һарһснднь бас тиим эрмдг терүнд һарһх кергтә:+
20хамхлснд хамхлх, нүднә ормд нүдән, шүднә ормд шүдән өгх. Ямаран эрмдг күүнд һарһсинь, тиим эрмдг терүнд һарһх кергтә. 21Мал алсн болхла, тер күн ялынь даах йоста. Кемр кү алсн болхла, терүг бийинь алх кергтә. 22Нүүҗ ирсн әмтнд болн бәәрн әмтнд нег закан бәәтхә. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, тадна Бурхн»+.

23Моше энүнә тускар Израилин улст келв. Му келсн күүг бәәсн ормаснь һарһад чолуһар икәр шивв. Израилин улс Мошед Деед Эзнә келсәр кеһәд күцәв.

25

Деед Эзнд нерәдсн төвкнүн бәәлһнә җил

25^1•Синай уул деер бәәхд Деед Эзн Мошед келҗ:

2– Израилин улст кел: «Мини өгчәх һазр тал ирхләрн, тенд һазр доладгч җил болһн Деед Эзнә җил гиҗ төвкнүн бәәтхә. 3Зурһан җилдән эврәннь тәрәһән тәр, зурһан җилдән эврәннь уста үзмин ацинь керчҗә. Тәрәнә темсинь цуглулҗ авча+. 4Доладгч җилднь тәрәнә һазр амртха – Деед Эзнәд нерәдсн кевтән төвкнүн бәәлһнә җил болх. Тәрәһән бичә тәр, эврәннь уста үзмин һазрт ацинь бичә керч. 5Чини тәрәнә һазрт урһсн тоотыг бичә хураҗ ав. Эс керчсн уста үзмин һазрт уста үзм бичә цуглулҗ ав. Эн җил тер һазр бүклдән амртха. 6Төвкнүн бәәлһнә җилд амрсн һазр таднд теҗәл өгх – таднд, тадна мухла залу улст болн мухла күүкд улст, чамла бәәсн нәәмәдлҗ авсн көдләчнрт, 7чини малд, чини орн-нутгин зерлг аңгудт. Терүнә эврән урһсн темсд цуг таднд теҗәл болх».

Өөнин байрин җил

8«Долан төвкнүн бәәлһнә җил тоолад авчк – дола дәкҗ долаһад җил. Тедн давхлаг – 49 җил – 9доладгч сарин арвдгч өдр бүрә тат. Гемән хәрүллһнә Өдр тадна цуг орн-нутгар бүрә таттн+. 10Тәвдгч җил әрүн болтха: орн-нутгтан цуг әмтн сулдан бәәхиг зарлтн. Эннь тадна өөнин байр болх. Таднас кен чигн күн эврәннь хүв һазр талан хәрү одх, эврәннь төрл-садн талан одх. 11Тәвдгч җил таднд өөнин байрин җил. Тадн тәрә тәршгот, тәрәнә һазрт эврән урһсиг хадшгот. Уста үзмин эс керчгдсн ацмудта һазрт уста үзм цуглулҗ авшгот. 12Эн өөнин байрин җил таднд әрүн болтха. Зуг һазрт эврән урһсиг идтн. 13Эн өөнин байрин җил тадна кен чигн күн эврәннь отгин хүв һазртан хәрү ирх.

14Кемр чи өөрхн әмтндән эврәннь хүв һазран хулдҗахла, эс гиҗ хулдҗ авчахла, бичә нег-негән меклтн. 15Өөрхн күүнәсн эврә һазринь хулдҗ авхларн, өөнин байрин хөөн кедү җил давсинь тоол. Чамд эврәннь һазран хулдҗах күн ирх өөнин байр күртл кедү җилдән терүнәс урһц цуглулҗ авч чадхан тоолтха+. 16Олн җил үлдхлә, үннь икдәд бәәх, олн эс болхла, үннь баһрх. Яһад гихлә тер күн чамд тоота урһц хулдҗана. 17Нег-негән бичә меклтн, эврәннь Бурхнас әәтн. Би – Деед Эзн, тана Бурхн».

Төвкнүн бәәлһнә җилин теҗәл

18«Мини зокалмудыг күцәтн, Мини закадыг бәртн. Тегәд тадн һазр деер әәмшг уга бәәхит. 19Һазр урһц, темс өгәд бәәх. Тадн цадтлан идхит, һазр деер әәмшг уга бәәхит.

20Тадн сурхит: „Кемр бидн тәрә тәрлго, тәрә хуралго бәәхлә, доладгч җилдән бидн ю идхмб?“ 21Зурһадгч җилд Би таднд Эврәннь әдсән илгәнәв, тегәд һазр һурвн җилә урһц өгх!+
22Нәәмдгч җилдән тадн тәрәһән тәрхит, болв хуучн урһцан тер кевтән идәд бәәхит. Терүгән йисдгч җил күртл шин урһц болтл идхит».

Хулдсн һазриг хәрү хулдҗ авлһна тускар

23Һазриг мөңкинд хулдҗ болшго. Яһад гихлә һазр Мини, тадн болхлаг Мини бәәр өгсн нүүҗ ирсн улст. 24Тадна эзлҗәх цуг һазрар уңг-тохминнь хүв һазриг хәрү хулдҗ авх зөв батлҗ автн. 25Кемр чини ахнр-дүүнр угатя болад бийиннь уңг-тохмин һазрас хүвән хулдхла, тиигхлә терүнә өөрхн төрлнь ирәд терүгинь хулдҗ автха+. 26Кемр тиим төрл уга болхла, тер күн эврән байҗхларн, хулдсн һазран эврән хәрү хулдҗ авч чадҗана. 27Хулдсн цагасн кедү җил давсинь тоолад, үлдсн җилмүдин һаруһинь өгәд эврәннь һазран автха. 28Кемр һаруһинь эс өгч чадхла, тер һазр өөнин байр күртл хулдҗ авсн күүнә болад үлдх. Өөнин байрин җилд хулдҗ авсн күн тер һазриг сулдхх. Тегәд хулдсн күн хәрү эврәннь һазран эзлх+.

29Эрсәр хашалсн балһснд кен чигн герән хулдхла, эн гериг хулдхар бәәх өдрәснь җилин эргцд хәрү хулдҗ авч болҗана. Эн кемәс авн хулдҗ авч болҗана. 30Кемр тер гериг эрсәр хашалсн балһснд хәрү эс хулдҗ авсн болхла, тиигхлә тер мөңкинд хулдҗ авхар бәәсн күүнә болн хөөт үйнрин болх. Тедн тер гериг өөнин байрла сулдхшго. 31Болв эрсәр эс хашалсн селәдт бәәх гермүд һазрин әңг болҗ тоолгдна. Тедниг хәрү хулдҗ авч болҗана. Болв өөнин байрин җилд тедниг сулдхх кергтә.

32Левитмүдин балһсдар левитмүд бәәсн герән кезә чигн хулдҗ авч чадҗана+. 33Тер мет талдан левит әмтнәс хулдҗ авч болх. Левитин балһснд хулдгдсн гер өөнин җилд хәрү өгх зөвтә. Яһад гихлә тиим балһсдт гермүд Израилин улс дунд левитмүдин уңг-тохмин әңгнь болҗана. 34Теднә балһсдын шидр бәәх малын идг бас хулдгдшго: эннь мөңкинд левитмүдин уңг-тохмин әңгнь.

Мөңгәр арсм бичә кетн

35Кемр чини ахнр-дүүнр угатя-яду болад муурад ирхлә, терүнд дөң бол, бийләһән бәәлһ. Чини герт тер нүүҗ ирсн күн кевтә бәәтхә+. 36Терүнә мөңгәр бичә байҗхар сед, бичә үлү юм ав. Бурхнасн ә, чини төрл чамта бүүрләд бәг+. 37Өгйәһәр мөңг өгхләрн, өгснәсн үлүһәр бичә ав, өгсн хотын үнәс үлү мөңг бичә ав. 38Би – Деед Эзн, тадна Бурхн. Таднд Канана һазр өгхин төлә, тадна Бурхн болхин төлә Би Египетәс тадниг һарһҗ авлав.

Израилин мухла күүг хулдҗ авлһн

39Кемр чини төрл угатя болад чамд хулдгдхла, терүг ялч күн кевтә бичә зар+. 40Тер күн чини герт нәәмәдлҗ авсн күүнлә әдл эс гиҗ нүүҗ ирсн күүнлә әдл бәәтхә. Тер чамд өөнин байр күртл көдлх+. 41Хөөннь тер чамас үрдән авад йовх. Эврәннь төрл-садн талан, эврәннь уңг-тохмин әңг талан хәрү одх. 42Тедн цугтан – Мини мухлас. Тедниг Би Египетәс һарһҗ авлав. Тедниг мухласла әдл хулдҗ болшго+. 43Теднд аврлт уга эзн бичә бол, эврәннь Бурхиг икәр күндл+. 44Чини орулҗ авчах мухла залус болн мухла күүкд улс эргн шидр бәәх әмтн болх зөвтә. 45Тадн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтиг бас хулдҗ авч чадҗанат. Тана һазрт төрсн теднә өрк-бүлин әмтиг хулдҗ авч болҗана. Тадн теднә эзн болхит. 46Тедниг тадн хөөт үйнртән мөңк өнч кеҗ өгч чадҗанат. Тедн таднд мухласла әдл болҗ бәәтхә. Болв бичә Израилин улст догшн заңган һарһтн. Тедн тадна ах-дү әмтн.

47Кемр чамла бәәх нүүҗ ирсн күн байҗхла, чини төрл күн угатя болад терүнд бийән мухла болхар хулдхла, эс гиҗ терүнә тохма күүнд хулдхлаг, 48тиигхлә хулдгдсн чини төрл хәрү хулдҗ авгдх. Терүг мухла болтха гиҗ хулдсн күүнә ах-дүүһин нег төрлнь хулдҗ авч чадҗана, 49тернь авһнь, авһин көвүн эс гиҗ өөрхн төрлнь. Байҗхларн нам эврән бийән хулдҗ авч чадҗана. 50Эврәннь эзнләһән хамдан тер хулдсн цагасн авн өөнин байрин җил күртл кедү җил давсинь тоолтха. Нәәмәдлҗ авсн көдлмшчин җалвар терүнә сулдхврин үннь йилһгдх зөвтә. 51Кемр хулдҗ авчах цагт олн җил үлдҗәхлә, бийиннь сулдхврт тер хулдсн үннә икнкинь хәрү өгх зөвтә. 52Кемр өөнин байр күртл цөөкн җилмүд үлдсн болхла, бәрүлсн мөңгиг җилмүдәр хуваһад, тоолад бийиннь сулдхврт өгтхә. 53Эзндән тер нег җилд нәәмәдлҗ авсн көдлмшч күүнлә әдл болх. Эзн күн терүнлә догшар бийән бәршго болҗана. 54Болв кемр чини төрлиг эс хулдҗ авхла, тиигхлә өөнин байрин җилд тер эврәннь үрдтәһән сулдхгдх+.

55Яһад гихлә Израилин улс Мини мухлас. Тедн Мини мухлас. Тедниг Би Египетәс дахулҗ һарһлав. Би – Деед Эзн, тадна Бурхн».

26

Зааврмуд күцәснә ачлврмуд

26^1•«Бичә бийдән шүтә кетн, бичә бийдән көшә кетн, әрүслсн чолу. Терүнә хаҗуд ирҗ мөргдгоһар эврә һазр деер дүрс һарһсн чолуд бичә тәвтн. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, тадна Бурхн+. 2Мини бемб өдриг бәртн. Мини әрүн бәәриг күндлтн. Би – Деед Эзн+.

3Кемр тадн Мини зокалмудыг күцәхлә, Мини зааврмудыг күцц бәрхлә, 4тиигхлә Би цагтнь таднд хур орулхув, һазр урһц өгх, көдәд бәәх модд темс өгх+. 5Буудяһан хураһад автл, уста үзм цуглулх саам ирх. Уста үзмән цуглулҗ автл, тәрәһән тәрх цаг ирх. Тадн цадхлң бәәхит, эврә һазртан әәмшг уга җирһхит.

6Би тадна орн-нутгт төвкнүн бәәдл өгнәв. Тадн орндан орад унтхла, кен чигн тадниг көндәшго. Тадна һазрас Би зерлг аңгудыг уга кенәв, тана орн-нутгиг дәврҗ күн хоосрулшго. 7Таднас хортн зулад гүүх, тедн тана үлдәс үкх. 8Таднас тавнь 100 кү зулҗ гүүлгүлх. Тана 100 күн 10 000 күүг гүүлгүлх. Тадна хортн тана үлдәс үкх+.

9Би тадниг хәләхүв. Тадниг Би өнр-өсклң кехүв. Би Эврәннь бооцаһан таднла күцәнәв. 10Тадн хуучн хот-хоолын көрңгән идҗ чиләлго бәәтл терүгән һарһҗ хаяд, шин урһцд орм һарһх кергтә болх. 11Би таднла бәәхүв. Би таднд дурго болшгов. 12Би тадн дунд бәәхүв. Би тадна Бурхн болхув, тадн Мини олн-әмтн болхит+. 13Би – Деед Эзн, тадна Бурхн. Тадниг Би Египетин улст мухла бичә болтха гиһәд, тендәс дахулҗ һарһлав. Би тадниг дүңгәһәд һоодан йовтха гиһәд, күчр-күнд мухлан җирһләс һарһҗ авлав+.

Зааврмуд эс күцәснә засгврмуд

14•Кемр тадн намаг эс соңсхла, эн заквриг цугтаһинь эс күцәхлә, 15кемр тадн Мини зокалмудыг бурушахла, Мини закадт дурго болҗахла, Мини зааврмудыг һазалхла, кемр Нанла кесн бооцаг эвдхлә, 16тегәд таднла Би ю кехиг медхит. Би тадниг әәмшгтә бәәдлд орулхув. Тадниг ханядна болн безг гемд орулнав, нүднәнтн харан буух, тана седкл муурх. Тадн тәрәнә эк тәрхит, болв тус уга болх. Тер өдмгиг тана хортн идх+. 17Би Эврәннь ууран таднд һарһнав. Хортн тадниг диилх, дурго әмтн таднд нойрхх. Тегәд тадниг күн эс көөлдв чигн ардан хәләлго зулад гүүхит+.

18Кемр тадн энүнә хөөн Намаг эс соңсхла, Би тадниг килнц һарһснд дола дәкҗ засглнав. 19Тадна соңсхвр уга деерклһиг Би таранав. Тадна деерк теңгриг төмрт Би хүврәнәв. Тана дор бәәх һазр улан мөңгн болх. 20Тадн чидлән хара зөңдән чиләхит. Тадна һазр урһц өгшго, модд болхла темс өгшго.

21Тегәд энүнә дару Мини өмнәс сөрәд бәәхләг, Намаг соңсшгоһар седхлә, килнц һарһад бәәсндтн Би дола дәкҗ Эврәннь засган икдүлхүв+. 22Би тадна өмнәс зерлг аңгуд илгәнәв. Тедн тадна үрдиг алх, тадна малыг алх. Тегәд тадн тооһарн мел баһрад бәәхит, тадна хаалһ эҗгәрәд одх+.

23Болв кемр энүнә хөөн тадн эс чикрхлә, урдкларн әдл Мини хортн болад үлдхлә, 24Би бас тадна хортн болнав. Тадна һарһҗах килнцд Би тадниг дола дәкҗ засглнав. 25Бооца эвдснәс көлтә Би таднас өшәһән авад, үлдән өргнәв! Кемр тадн эврәннь балһсдт бултхла, Би тадниг хальдврта күнд гемд орулнав. Тегәд тадн хортна һарт орхит! 26Би тадниг өдмг уга үлдәхүв. Өдмг болһхин төлә 10 гергн негхн бештә болх. Өдмгиг чиңнүрдәд таднд өгх. Идв чигн өлсәд бәәхит.

27Болв энүнә хөөн тадн Намаг соңслго бәәхлә, урдк кевтән Мини өмнәс бурушаһад бәәхлә, 28тиигхлә Би тадна өмнәс цухлан һарһхув, дола дәкҗ тадниг килцн һарһснд засглхув! 29Тадн көвүдиннь болн күүкдиннь цогц-махмудынь идхит+. 30Би тадна мөргүлин өндр ормиг хамхлхув, тадна күҗ уңһдадг ормиг уга кехүв. Тадна цогциг хамхрсн шүтәс дунд хайхув. Тадн Нанд җигшүртә болхит! 31Тадна балһсдыг Би хамхлад эҗго һазрт хүврәхүв, әрүн бәәритн хоосрулхув, тадна авч ирсн бәрцин каңкнсн үнр киилшгов. 32Тадна эн һазриг Би хоосрулхув. Тегәд энд бәәрлхәр ирсн тадна хортн үзснәсн сүрдх+. 33Би тадниг олн-әмтн дунд тараһад бәәлһнәв, тадниг көөхин төлә үлдән һарһнав. Тадна орн-нутг эҗгәрх, тадна балһсд хамхрсн чолуд болх+. 34Тегәд һазр эврәннь төвкнүн бәәлһнә җилмүдән хәрү тогтах. Цагин эргцд һазр эҗго болснд тадн хортна орн-нутгт бәәхит. Тана болсн һазр амрад, бийиннь төвкнүн бәәлһнә җилмүдән хәрү тогтах+. 35Эн эҗго бәәдл эзлтл, давсн төвкнүн бәәлһнә җилмүдт эс амрсн һазр ода амрх. Төвкнүн бәәлһнә җилмүдин эргцд тадниг тенд бәәхд, һазр амрчасмн уга.

36Таднас зәрмнь әмд үлдхлә, тедн хортна һазрт бәәх. Теднә зүркнд Би әәмшг орулнав. Хамтхасн көндрв чигн тедн һарад гүүцхәх. Үлдәс зулад гүүҗ йовх мет гүүцхәх, тедниг күн эс көөлдв чигн унцхах. 37Тедн нег-негән дәврәд үлдәс зулҗ йовх мет гүүцхәх. Теднә ардас күн көөлдҗ йовхмн уга. Тадн хортнд сөрлт кеҗ чадшгот. 38Тегәд талын улс дунд үкхит, хортна һазр тадниг зальгх. 39Әмд үлдсн тадна нег цөөкнь хортна орнд килнцәсн көлтә әмдәр илҗрәд үкцхәх. Өвкнриннь килнцәс көлтә әмдәр илҗрәд үкцхәх.

40Болв кемр тедн бийиннь болн өвкнриннь килнц медхлә, тиигхлә тедн Нанд буру йовдл һарһҗав, Нанла өшәркҗәв. 41Би терүнәс көлтә теднд дурго болад, хортна орнд тедниг көөҗ һарһув. Кемр теднә догшн зүркн зөвшәрәд эврәннь гемән хәрүлхлә, 42тегәд Би Яковла кесн бооцаһан сергәхүв, Би Ицхакла кесн бооцаһан сергәхүв болн Абрахамла кесн бооцаһан Би сергәхүв. Эн һазрин тускар тодлхув.

43Эн һазриг теднд үлдәхлә, эҗго болв чигн төвкнүн бәәлһнә җилмүдән хәрү тогтах. Тернь килнцәсн һартл тиим болх. Тедн Мини закадыг бурушав, Мини зокалмудыг һолҗав. 44Болв тиим болв чигн тедн хортна орнд бәәхлә, Би тедниг бурушахшув, тедниг һолшгов. Би тедниг алшгов, теднлә кесн бооцаһан сольшгов. Яһад гихлә Би – Деед Эзн, теднә Бурхн. 45Би теднә өвкнрлә кесн бооцаһан тодлхув. Тедниг Би Бурхнь болхар талдан әмтнә нүүрт Египетәс дахулҗ һарһлав. Би – Деед Эзн».

46Синай уул деер Мошеһәр дамҗад Израилин улст Деед Эзнә өгсн зокалмуд, закад болн диг-даран иим болҗана.

27

Андһар өглһнә закан

27^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст кел: «Кемр нег күн андһаран күцәҗәһәд күүнә бәәдл-җирһлин үнинь өгх йоста болхла,+
3тиигхлә залусин үннь 20 настаһас 60 нас наслтл 50 цаһан мөңгн шекель, әрүн бәәрнә шекеләр, 4күүкд улс – 30 шекель болх. 5Кемр 5 настаһас 20 нас күртл залусин үннь 20 шекель, күүкд улсин – 10 шекель болх. 6Кемр 1 сарас авн 5 насн күртл көвүдин үнн 5 цаһан мөңгн шекель, күүкдин – цаһан мөңгн 3 шекель болх. 7Кемр күн 60, терүнәс даву наста болхла, тиигхлә залу күүнә үннь 15 шекель болх. Күүкд күүнә үннь – 10 шекель. 8Кемр андһар өгсн күн зарлсн үниг дегд угатя болад эс өгч чадҗахла, терүг гелң тал авч ирх кергтә. Гелң терүнә бәәдл үнләд, кедү юм өгч чадхинь келх.

9Кемр андһарар маласн Деед Эзнд бәрц бәрҗ болх негинь өгхлә, Деед Эзнд нерәдсн тер мал әрүн чинртә болх. 10Терүг талдан малар сольҗ болшго, сәәниг мууһин ормд өгшго, мууг сәәнә ормд өгшго. Болв кемр андһар өгсн күн нег малыг талдан малар сольхла, тиигхлә өгх болсн мал болн сольгдсн мал әрүн болцхах.

11Кемр андһарар цевр биш мал өгчәхлә, терүг гелңд авч ирх зөвтә. Тиим малар Деед Эзнд бәрц бәрдмн биш. 12Сән мууһинь йилһәд, терүнә үнинь гелң келх. Тегәд үннь гелңгин келсәр болх. 13Кемр андһар өгсн күн малыг хулдҗ авхар седхлә, терүнә үн деер бас тавдгч әңгинь немх йоста+.

14Кемр кен-негнь эврәннь герән Деед Эзнд нерәдсн болхлаг, тиигхлә гелң герин үниг келх йоста. Гер сән мууһинь тер йилһәд келх. Гелң ямаран үн заана, герин үннь тиим мөңгн болх. 15Кемр кен-негнь эврәннь нерәдсн герән хулдҗ авхар седхлә, тиигхлә терүнә үнн деерәс тавдгч әңгинь немхмн болҗана. Тегәд гер хәрү эзнәннь болх.

16Кемр кен чигн Деед Эзнд эврәннь уңг-тохминнь әңгәс тәрәнә һазр нерәдсн болхла, тернь терүнд тәрх буудян экнә тооһар үнлгдх йоста. Тенд тәргдх ичмәнә хомер[*] болһнь 50 шекель цаһан мөңгн болх. 17Кемр кен чигн күн эврәннь тәрәнә һазран Деед Эзнд өөнин җилд нерәдҗәхлә, тиигхлә үнинь күцц тоолхмн болҗана+. 18Кемр тер күн тәрәнә һазран өөнин байрин хөөн Деед Эзнд нерәдҗәхлә, тиигхлә гелң өөнин җил күртл кедү цаг үлдсиг тоолад үнинь йилһәд, үнинь баһрулх йоста. 19Кемр кен негнь нерәдсн тәрәнә һазран хулдҗ авхар седхлә, терүнә үн деер бас тавдгч әңгинь немхмн болҗана. Тегәд тернь хәрү эзндән күртх. 20Болв эзнь тәрәнә һазриг хулдҗ авлго, талдан күүнд хулдгдсн болхла, тиигхлә терүг хулдҗ авч болшго+. 21Өөнин җилд тиим тәрәнә һазр Деед Эзнд нерәдгдсндән әрүн болх. Тегәд тер һазр мөңкинд гелңгин зөөрнь болх+.

22Кемр кен-негнь хулдҗ авсн тәрәнә һазран эврәннь уңг-тохминнь гиҗ эс тоолҗасндан Деед Эзнд нерәдхлә, 23тиигхлә гелң терүнә үниг өөнин байр күртл җилмүдәр тоолтха. Тер нерәдҗәх күн тәрәнә һазрин үниг өдрин бийднь гелңд өгх йоста. Эннь Деед Эзнд бәрҗәх әрүн бәрц. 24Тегәд өөнин байрин җилд һазр урднь хулдсн күүнд хәрү өггдх. Эннь терүнә уңг-тохмин һазр бәәсмн.

25Эн үниг цугтан әрүн бәәрнә шекеләр йилһнә. Нег шекель 20 гера болдг+.

26Малын түрүңк төлнь Деед Эзнд нерәдгддмн биш. Энүг угаһар Деед Эзнә болҗана. Үкрин, хөөнә түрүн һарсн төлнь Деед Эзнә болҗана+. 27Кемр тер түрүңк төл цевр биш малын болхла, терүнә үн деер бас тавдгч әңгинь немәд хулдҗ авч болҗана. Болв тер малыг эс хулдҗ авсмн болхла, келсн үнәрнь хулдх+.

28Зуг Деед Эзнд нерәдәд өгсн күүг, малыг эс гиҗ уңг-тохмин һазрин әңгиг хулдҗ болшго, хәрү хулдҗ авч болшго. Тернь Деед Эзнд нерәдсн әрүнәс әрүн бәрц. 29Алгдх йоста күүг хулдҗ авч болшго. Терүг алх кергтә болҗана+.

Урһцин арвна әңгнь

30Һазрин өгчәх урһцин, моддын темсдин арвна хүвнь Деед Эзнә. Эннь Деед Эзнд нерәдсн әрүн бәрц+. 31Кемр кен-негнь эврәннь арвна әңгән хулдҗ авхар седхлә, тиигхлә тогтасн үн деер тавдгч әңгинь өгх йоста+. 32Малчнрин тоолҗах бод малын, үүрмг малын арвдгч малнь Деед Эзнд нерәдсн әрүнәс әрүн бәрц. 33Сән малмудыг му малмудас йилһх керг уга. Тедниг талдан малд сольх бас керг уга. Болв нег малыг талдан малд сольсн болхла, тиигхлә хоюрн әрүн болцхах. Тедн хулдгдшго».

34Израилин улсин төлә Деед Эзнә Синай уул деер Мошед өгсн зааврмуд иим болҗана.

* 11:5 Даман – Израильд бәәдг үсн теҗәлтә бичкн зерлг адусн.

* 14:10 Лог – литр олив тосна нег һурвнань.

* 27:16 Хомер – еврей келн-улсин үүрмг юм кемҗәлдг 230 л. Эн 10 ефәлә болн 100 омерлә әдл.

+ 1:2 Левит 6:8-13
+ 1:9 Нүүдл 29:18
+ 1:13 Левит 1:9

+ 1:14 Левит 5:7, Левит 12:8, Левит 14:4, Левит 15:14, Левит 15:29, Числа 6:10

+ 1:17 Эклц 15:10, Левит 1:9
+ 2:1 Левит 6:14-18, Числа 15:4-9
+ 2:2 Левит 1:9
+ 2:3 Левит 7:10, Левит 10:13
+ 2:4 Нүүдл 29:2
+ 2:5 Левит 6:21
+ 2:9 Левит 1:9
+ 2:11 Левит 6:17
+ 2:12 Нүүдл 23:19
+ 2:13 Числа 18:19,
+ 2:14 Левит 23:14
+ 2:16 Левит 2:1, Левит 1:9
+ 3:1 Левит 7:11-21, Левит 7:29-34
+ 3:5 Левит 1:9
+ 3:11 Левит 1:9, Левит 21:6, Числа 28:2,
+ 3:16 Левит 1:9, Левит 7:23

+ 3:17 Эклц 9:4, Левит 7:26, Левит 17:10, Давтх Закан 12:23-24, Деян. 15:20, Деян. 15:29

+ 4:2 Левит 5:15, Числа 15:22-29

+ 4:7 Нүүдл 30:1-2

+ 4:11 Нүүдл 29:14, Левит 6:11, Левит 9:11, Левит 16:27, Числа 19:3, Числа 19:5

+ 4:13 Числа 15:24-25
+ 4:17 Числа 19:4
+ 4:27 Числа 15:27
+ 4:31 Левит 1:9
+ 5:2 Левит 11
+ 5:3 Левит 12
+ 5:4 Цецн Ухана Багш 5:4
+ 5:7 Левит 1:14, Левит 12:8
+ 5:11 Числа 5:15
+ 5:13 Левит 2:3
+ 5:15 Левит 4:2, Левит 4:27, Числа 15:22-29

+ 5:16 Левит 6:5, Левит 22:14, Левит 27:13, Левит 27:15, Левит 27:27, Левит 27:31, Числа 5:7

+ 6:2 Нүүдл 23:4, Левит 19:11
+ 6:5 Числа 5:7
+ 6:9 Левит 1:2-17
+ 6:10 Нүүдл 28:39-43
+ 6:11 Левит 4:2
+ 6:14 Левит 2
+ 6:17 Левит 2:11
+ 6:18 Нүүдл 29:37, Левит 6:18
+ 6:21 Левит 2:5, Левит 1:9
+ 6:22 Нүүдл 29:23-25
+ 6:25 Левит 4
+ 6:28 Левит 11:32, Левит 15:12
+ 6:30 Левит 16:27
+ 7:1 Левит 5:14
+ 7:7 Левит 14:13
+ 7:9 Левит 2:4-5
+ 7:10 Левит 2:3
+ 7:11 Левит 3
+ 7:12 Левит 2:4, Числа 6:15
+ 7:15 Левит 22:29-30
+ 7:16 Левит 19:5-8
+ 7:20 Левит 22:3
+ 7:23 Левит 3:16-17
+ 7:24 Левит 17:15

+ 7:26 Эклц 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10-11, Левит 17:14, Давтх Закан 12:23-24, Деян. 15:20, Деян. 15:29

+ 7:31 Числа 6:20
• 8:1 Нүүдл 29:1-36
+ 8:8 Нүүдл 28:30
+ 8:9 Нүүдл 28:36
+ 8:10 Нүүдл 30:26-29, Числа 7:1
+ 8:12 Нүүдл 30:30
+ 8:15 Нүүдл 27:2
+ 8:16 Левит 3:3-4
+ 8:17 Левит 4:11-12
+ 8:21 Левит 1:9
+ 8:23 Левит 14:14-17
+ 9:11 Левит 4:11-12, Числа 19:5
+ 9:23 Числа 6:22-27
+ 10:1 Нүүдл 6:23, Нүүдл 30:9

+ 10:2 Числа 11:1, Числа 16:35, Числа 3:4, Числа 26:61

+ 10:3 Нүүдл 19:22
+ 10:4 Нүүдл 6:18, Нүүдл 6:22
+ 10:6 Левит 21:10
+ 10:7 Левит 21:10
+ 10:10 Левит 11:47
+ 10:13 Левит 2:3
+ 10:16 Левит 9:3, Левит 9:15
+ 10:18 Левит 6:26
• 11:1 Давтх Закан 14:3-20
+ 11:2 Марк 7:19, Деян. 10:12-15, Рим. 14:14
+ 11:22 Марк 1:6

+ 11:25 Левит 13:6, Левит 13:34, Левит 14:8, Левит 14:9, Левит 14:47, Левит 15:5, Левит 16:26, Левит 16:28, Левит 17:15, Числа 19:10, Числа 31:24

+ 11:32 Левит 15:12, Числа 19:15

+ 11:33 Левит 6:28, Левит 15:12

+ 11:39 Левит 17:15, Левит 22:8, Давтх Закан 14:21

+ 11:44 Левит 19:2, Левит 20:7, Левит 20:26, Левит 21:8, 1 Пётр 1:16, Евр. 12:10

+ 11:47 Левит 10:10,
+ 12:2 Левит 15:19
+ 12:3 Эклц 17:12
+ 12:4 Лук. 2:22
+ 12:8 Левит 1:14, Лук. 2:24
+ 13:3 Числа 12:10,
+ 13:6 Левит 11:25
+ 13:34 Левит 11:25, Левит 13:6
+ 13:46 Числа 5:2, Числа 12:14, Лук. 17:12

+ 14:2 Мат. 8:4, Марк 1:44, Лук. 5:14, Лук. 17:14

+ 14:4 Левит 1:14, Числа 19:6, Нүүдл 12:22
+ 14:7 Левит 16:22
+ 14:8 Левит 11:25
+ 14:13 Левит 7:7
+ 14:14 Левит 8:23
+ 14:25 Левит 8:23
+ 14:47 Левит 11:25
+ 14:49 Левит 14:4
+ 14:56 Левит 10:10
+ 15:5 Левит 11:25
+ 15:12 Левит 6:28, Левит 11:32
+ 15:14 Левит 1:14
+ 15:16 Давтх Закан 23:10
+ 15:19 Левит 12:2
+ 15:24 Левит 18:19

+ 15:25 Левит 11:47, Мат. 9:20, Марк 5:25, Лук. 8:43

+ 15:29 Левит 1:14
+ 15:31 Числа 5:3, Числа 19:13, Числа 19:20,
+ 16:1 Левит 10:2

+ 16:2 Нүүдл 26:31, Нүүдл 30:10, Мат. 27:51, Евр. 6:19, Евр. 9:3, Нүүдл 25:22

+ 16:4 Нүүдл 28:39-43,
+ 16:13 Нүүдл 25:21-22
+ 16:18 Нүүдл 30:10
+ 16:22 Левит 14:7
+ 16:23 Левит 6:11
+ 16:26 Левит 11:25

+ 16:27 Нүүдл 29:14, Левит 4:11-12, Левит 6:30, Левит 9:11, Числа 19:5, Евр. 13:11

+ 16:29 Левит 23:27-32, Числа 29:7-11
+ 16:32 Нүүдл 29:30
+ 17:5 Давтх Закан 12:15-20
+ 17:6 Эклц 8:21, Левит 1:9
+ 17:9 Давтх Закан 12:20
+ 17:10 Эклц 9:4-6, Левит 3:17
+ 17:11 Евр. 9:22
+ 17:13 Давтх Закан 12:16, Давтх Закан 12:24
+ 17:15 Левит 11:25, Левит 11:40
• 18:1 Левит 20:11-22

+ 18:5 Давтх Закан 4:1, Давтх Закан 32:47, Цецн селвгүд 4:4, Рим. 8:13, Рим. 10:5, Һалатьянхн 3:12

+ 18:8 Давтх Закан 22:30
+ 18:9 Давтх Закан 27:22,
+ 18:15 Эклц 38:26
+ 18:16 Мат. 14:4, Марк 6:18
+ 18:17 Давтх Закан 27:23
+ 18:18 Эклц 29:30, Эклц 30:15
+ 18:19 Левит 15:24
+ 18:20 Нүүдл 20:14
+ 18:22 Эклц 19:5, Рим. 1:27
+ 18:23 Нүүдл 22:19
+ 18:25 Числа 35:34,
+ 19:2 Левит 11:44, 1 Пётр 1:16
+ 19:3 Нүүдл 20:8-12
+ 19:4 Нүүдл 20:3-5, Давтх Закан 5:8
+ 19:5 Левит 7:16-18

+ 19:9 Левит 23:22, Давтх Закан 24:19, Рут 2:1-2

+ 19:10 Рут 2:1, Рут 2:15

+ 19:11 Нүүдл 20:15, Левит 6:2-3, Епесинхн 4:25, Кол. 3:9

+ 19:12 Нүүдл 20:7, Давтх Закан 5:11,
+ 19:13 Давтх Закан 24:14-15, Рим. 13:8
+ 19:15 Нүүдл 23:2-3, Давтх Закан 1:17

+ 19:16 Нүүдл 23:1, Нүүдл 23:7, Давтх Закан 27:25,

+ 19:17 Мат. 18:15, Лук. 17:3

+ 19:18 Цецн селвгүд 20:22, Мат. 5:43, Мат. 19:19, Мат. 22:39, Марк 12:31, Лук. 10:27, Яков 2:8, Рим. 13:9, Һалатьянхн 5:14

+ 19:19 Давтх Закан 22:9

+ 19:26 Эклц 9:4, Левит 3:17, Левит 7:26, Левит 17:10, Давтх Закан 12:23-24, Деян. 15:20, Деян. 15:29, Давтх Закан 18:10

+ 19:27 Левит 21:5
+ 19:28 Левит 21:5, Давтх Закан 14:1
+ 19:29 Давтх Закан 23:17
+ 19:30 Левит 26:2
+ 19:31 Нүүдл 22:18, Давтх Закан 18:11,
+ 19:32 Цецн селвгүд 20:29
+ 19:33 Нүүдл 22:21

+ 19:34 Нүүдл 12:49, Левит 24:22, Числа 15:16, Давтх Закан 10:19

+ 19:36 Давтх Закан 25:13, Цецн селвгүд 11:1, Цецн селвгүд 20:10,

+ 20:2 Левит 18:21
+ 20:3 Левит 17:10,
+ 20:4 Давтх Закан 17:2-5
+ 20:6 Левит 19:31
+ 20:7 Левит 11:44
+ 20:9 Нүүдл 21:17

+ 20:10 Нүүдл 20:14, Левит 18:20, Давтх Закан 22:22, Иох. 8:5

+ 20:11 Левит 18:7-16, Давтх Закан 22:30, Эклц 35:22

+ 20:12 Эклц 38:26
+ 20:13 Левит 18:22, Рим. 1:27
+ 20:14 Левит 18:17, Давтх Закан 27:23
+ 20:15 Нүүдл 22:19
+ 20:17 Левит 18:9,
+ 20:18 Левит 15:24, Левит 18:19
+ 20:19 Левит 18:12-13
+ 20:20 Левит 18:14
+ 20:21 Левит 18:16, Мат. 14:4, Марк 6:18
+ 20:24 Нүүдл 3:17
+ 20:25 Левит 11:2-47, Давтх Закан 14:4-20
+ 20:26 Левит 11:44
+ 20:27 Левит 19:31, Нүүдл 22:18
+ 21:5 Левит 19:27
+ 21:6 Левит 3:11
+ 21:8 Левит 11:44
+ 21:9 Эклц 38:24
+ 21:10 Левит 10:6,
+ 21:11 Числа 19:14
+ 21:12 Левит 10:7
+ 21:18 Давтх Закан 23:1
+ 22:3 Левит 7:20-21
+ 22:4 Левит 13:3, Левит 15:2, Числа 19:11
+ 22:8 Нүүдл 22:31, Левит 11:40, Левит 17:15
+ 22:10 Нүүдл 29:33
+ 22:11 Числа 18:11
+ 22:14 Левит 6:5
+ 22:20 Давтх Закан 15:21, Давтх Закан 17:1,
+ 22:27 Нүүдл 22:30
+ 22:28 Нүүдл 23:19, Давтх Закан 22:6
+ 22:29 Левит 7:12
+ 22:30 Левит 7:12-15
+ 22:33 Числа 15:41
+ 23:3 Нүүдл 20:8, Нүүдл 35:2
+ 23:5 Нүүдл 12:1-13
+ 23:8 Нүүдл 12:14-20, Нүүдл 13:3-7

+ 23:10 Нүүдл 23:19, Нүүдл 34:26, Числа 15:20, Давтх Закан 26:2

+ 23:15 Нүүдл 23:16, Нүүдл 34:22, Давтх Закан 16:9

+ 23:22 Левит 19:9, Давтх Закан 24:19, Рут 2:1, Рут 2:15

+ 23:24 Числа 29:1-6
+ 23:27 Левит 16:29-31, Числа 29:7-11
+ 23:34 Числа 29:12-39, Давтх Закан 16:13-15
+ 23:39 Нүүдл 23:16
+ 24:2 Нүүдл 25:31, Нүүдл 27:20-21
+ 24:6 Нүүдл 25:30
+ 24:9 Мат. 12:4
+ 24:12 Числа 15:34
+ 24:14 Числа 15:35-36
+ 24:15 Нүүдл 20:7, Давтх Закан 5:11
+ 24:17 Эклц 9:6, Нүүдл 21:12, Числа 35:31
+ 24:18 Нүүдл 21:33, Нүүдл 21:34

+ 24:19 Нүүдл 21:23-25, Давтх Закан 19:21, Мат. 5:38

+ 24:22 Нүүдл 12:49, Левит 19:34, Числа 15:16, Давтх Закан 10:19

• 25:1 Нүүдл 23:10-11
+ 25:3 Левит 26:34-35
+ 25:9 Левит 23:27
+ 25:15 Левит 27:17-24
+ 25:21 Давтх Закан 28:8
+ 25:25 Рут 3:9, Рут 4:3-6, Числа 27:11,
+ 25:28 Левит 27:19-21
+ 25:32 Числа 35:2,
+ 25:35 1Иох. 3:17
+ 25:36 Нүүдл 22:25-27, Давтх Закан 15:7-8
+ 25:39 Мат. 18:25, Давтх Закан 24:14
+ 25:40 Нүүдл 21:2, Давтх Закан 15:12
+ 25:42 1Кор. 7:23
+ 25:43 Епесинхн 6:9
+ 25:54 Нүүдл 21:2, Давтх Закан 15:12

• 26:1 Давтх Закан 11:13-15, Давтх Закан 28:1-14

+ 26:1 Нүүдл 20:4-5, Нүүдл 23:24

+ 26:2 Левит 19:30

+ 26:4 Давтх Закан 11:14, Давтх Закан 28:12, Псалмс 66:7, Псалмс 84:13

+ 26:8 Давтх Закан 32:30,
+ 26:12 Апокал. 21:3
+ 26:13 Нүүдл 20:2, Давтх Закан 5:6
• 26:14 Давтх Закан 28:15-68
+ 26:16 Давтх Закан 28:22,
+ 26:17 Цецн селвгүд 28:1
+ 26:21 Эклц 4:15, Псалмс 78:12
+ 26:22 Давтх Закан 32:24
+ 26:29 Давтх Закан 28:53,
+ 26:32 Давтх Закан 29:24,
+ 26:33 Давтх Закан 4:27, Давтх Закан 28:64,
+ 26:34 Нүүдл 23:10-11, Левит 25:2-7,
+ 27:2 Числа 30,
+ 27:13 Левит 6:5
+ 27:17 Левит 25:15
+ 27:20 Левит 25:28
+ 27:21 Числа 18:14
+ 27:25 Нүүдл 30:13
+ 27:26 Нүүдл 13:2, Нүүдл 13:11-16
+ 27:27 Левит 6:5
+ 27:29 Числа 21:2,
+ 27:30 Числа 18:21, Давтх Закан 14:22
+ 27:31 Левит 6:5

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KAL

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

1. А

2. Ә

3. Б

4. Г

5. Һ

6. Д

7. Е

8. З

9. И

10. К

11. Л

12. М

13. Н

14. О

15. Ө

16. П

17. Р

18. С

19. Т

20. У

21. Ү

22. Х

23. Ц

24. Ш

25. Э

26. Я

Тәәлвртә толь

Алдр теңгс (Великое море) – өдгә цагт Дунд һазрин теңгс гиҗ нерәдгднә («Әмтнә то авлһн» 34:6).

Анакин хөөт үйнр, анакмуд (анакимы) – Израилин әмтн ирхәс урд Хеврон әәмгт, Кананд, бәәрлҗ бәәсн улсин негнь. Тедн ик оврта анакмуд әмтнә хөөт үйнр ик чидлтә болн өндр нурһта бәәҗ («Әмтнә то авлһн» 13:23; «Давтх Закан» 9:2).

Асхлһна бәрц, асхх бәрц, чаһрин бәрц (возлияние) – Бурхна бәрцд орулхар авч ирсн асхлһна бәрц чаһр эс гиҗ зәрмдән тосн болдмн. Тедн тәкл тәкдг ормд асхгдна («Эклц» 35:14; «Левит» 23:13).

Ах гелң (первосвященник) – Ахарона тохма ах гелң эс гиҗ хамгин ах гелң. Бурхна закаһар ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, җилд нег дәкҗ Хамгин Әрүн бәәрнд, Өргә герт, Сүмд тер орх зөвтә бәәҗ («Әмтнә то авлһн» 35:25).

Әәлдәч (пророк) – Бурхна таалыг, Терүнә иләр келсиг әмтнд күргәд келдг күн. Әрүн Сәкүснә заасар әәлдәчнр иргчин бәәдлин тускар келдмн, илдкч болн сурһмҗлгч болҗ әмтиг гемән эрәд Бурхнд итктхә гисн дуудвр кенә («Эклц» 20:6; «Әмтнә то авлһн» 18:15; «Давтх Закан» 18:15).

Әрүн (святой) – Библьд «әрүн» гисн үг «талдан, йирдән эн делкәд ирлцшго медән. Тегәд көндәҗ болшго». Хамгин түрүнд эн үг Бурхна. Эн үг «Хуучн бооцанд» зуг Бурхнд нерәдсн юмсин тускар бас келгднә: Өргә гер, Сүм, Бурхна шүтәнә юмсуд. «Әрүн» гисн үгәр Бурхнд иткдг әмтиг нерәддг бәәҗ («Хуучн бооцанд» Израилин әмтиг нерәддг, «Шин бооцанд» Исус Христост иткдг улсин багиг тиигҗ келдг бәәҗ). Әмтн чигн, юмсуд чигн әрүн юмнд әрә һар күрхлә, әрүслгддг болҗана. Болв зәрмдән әрүн юм зөвшәл угаһар көндәхлә, Бурхна цухлла болн засгллһнла харһулгдна. Энүнә тускар нуувчар «Левит» дегтрт 6:18, 27 бөлгүдт бичәтә. Әрүслгдсн әмтн болн юмсуд ямаран чигн цевр биш юмнла харһлго бәәтлән әрүн болҗана. Кемр тедн цевр биш болхла, шинәс Бурхнд мөргхин төлә эс гиҗ мөрглһнд орлцхин төлә тедн бийән цеврлх йоста («Нүүдл» 19:6; «Левит» 11:44-45; 14:8).

Барун үзгин теңгс (Западное море) – өдгә цагт Дунд һазрин теңгс гиҗ нерәдгднә («Давтх Закан» 11:24).

Бемб өдр (суббота, еврей келәр «шаббат») – еврей улсин долан хонгин доладгч өдр. Израильд әрүн өдр гиҗ нерәднә. Мошен закаһар эн өдриг бүклднь Бурхнд нерәднә. Тегәд бемб өдр көдлмш кедго өдр. Бемб өдр долан хонгин наадк өдрмүлә әдл, Басң өдрин нарн суух кемәс авн бемб өдр нарн суутл болдг чигн («Эклц 2:2-3»; «Нүүдл» 16:23; 20:8-11; 31:13-17; «Левит» 16:31).

Бооцан (завет, договор) – Бурхн күүнлә бооца кенә эс гиҗ әмтн хоорндан нернә төлә кежәх хойр халхта бооцан. Түрүләд болхла, Бурхн андһар өгнә, күн терүнә келсн зәрм зокалынь, закаһинь күцәх болҗ зөвшәрнә. Бооцан нег халхта чигн болх билә (Бурхн күүнд андһар өгнә). Зәрмдән бооцаг кехин төлә бәрц бәрдг бәәҗ. Бурхн болн әмтн хойран хоорнд кесн бооцан Библьд һол орм эзлнә. Эннь Библьд Бурхн болн күн хойран хоорнд кегдсн эркн һол төр болҗана. Синай уул деер Бурхн Мошеһәр дамҗад еврей келн-улсла бооца кеҗ. Бурхн евреймүдиг әдслх болҗ, тедниг өшәтнәс харсх андһар өгч. Тедн Бурхнд итклтә болад, Терүнә седвәр күцәх йоста, тиигҗ Закана дегтрмүдт келгдҗәнә («Эклц» 9:9-17; 15:18; «Нүүдл» 6:4; 19:5-6).

Бооцана хавтха чолуд (скрижали Завета) – хойр чолун плиткс. Синай уул деер Бурхн Мошед өгсн Арвн Заавр чолун плиткс деер сииләд һарһгдҗ. Эн бооцан Израилин улсла кегдлә («Нүүдл» 24:12; «Давтх Закан» 4:13).

Буйсагдх юмн (заклятое) – Деед Эзнд бүклдән нерәдсн юмн бәрц бәрлһнд орх эс гиҗ буйсагдх йоста («Левит» 27:21). Буйсагдх юмн әрүн юмнас йилһрнә. Тедн дәәнд бәрҗ авгдсн юмсуд болҗана. Деед Эзнд нерәдгдсн болад бүклдән буйсагдна. Зәрмдән балһсд кевтән буйсагдна («Давтх Закан» 13:12-17).

Буру номта улс (язычники) – кезәңк Израилин әмтн талдан улсиг буру номта улс гиҗ цугтаһинь келдг бәәҗ. Яһад гихлә зуг евреймүд Негдсн Бурхнд мөргх йоста. Талдан улс болхла олн бурхдт иткдг бәәҗ. Тедн шүтәнд иткәд, йосн Бурхна хортн болн Терүнә шүүҗ авсн Израилин улсин хортнд тоолгддг бәәҗ. Зәрмдән тедн талдан әмтн гиҗ нерәдгдҗәҗ («Давтх Закан» 32:43).

Бурхна элч (ангел) – әмтнд Бурхна заавр күргәд, дөңнәд болн Терүнә седвәр зарлдг теңгрин элч («Эклц» 16:7).

Бурхна Сәкүсн (Дух Божий, еврей келнд «руах») – әмсхл, үләлһн, седкл. «Хуучн бооцанд» Бурхна Сәкүсн – чидл өглһн, әм оруллһн болн цуг әмтә-киитә юмсиг дөңнлһн. Бурхна Сәкүсн күүнд уха орулна, билгтә болн арһта кенә, Бурхнд церглх дуудвр кенә. Тегәд Бурхна Сәкүсн өврмҗтәһәр һардачнрт болн әәлдәчнрт нилчән халдадг чигн («Эклц» 1:2; «Нүүдл» 31:3).

Гелң (священник) – шаҗна халхар Өргә герт болн Иерусалимин Сүмд көдлмш кедг күн. Мошен Закаһар Израильд зуг Ахарона хөөт үйнр, Мошен ик ахин улс гелңгүд болх йоста. Яһад гихлә энүнә төлә Ахарон Бурхнд церглтхә гиҗ суңһгдсмн. Сүмд Бурхнд цергллһнә көдлмш гелңгүд теткдг, бәрц авч ирхиг хәләдг, бурхн-шаҗна керг күцәлһиг болн диг-дараг һарддг улс. Теднд левитмүд нөкд болдг бәәҗ. Өргә герин (хөөннь Сүмин) әрүн бәәрнд зуг гелңгүд орх йоста. Гелңгүд 12 багд хувагдад, селгәһәр көдлнә. Тер гелңгүдиг ах гелң толһална («Нүүдл» 30:30).

Гера – еврей келн-улсин чиңнүрәр 600 мг («Нүүдл» 30:13).

Гин – еврей келн-улсин шалдрң юм чиңнүрддг кемҗән («Нүүдл» 29:40).

Һалын бәрц (огненная жертва) – Деед Эзнд һал шатаһад тәкл тәклһн, эс гиҗ һалд шатаһад бәрц бәрлһн («Нүүдл» 29:18).

Һару даах бәрц (возместительная жертва, жертва повинности) – иим бәрц Бурхна өмнәс эс гиҗ талдан күүнә өмнәс һарһсн гемәснь сулдхлһн («Левит» 5:15).

Давсн (соль) – Библь дегтрт хадһллһн гисн темдг. Эдл-уушиг үрәлго давсн яһҗ туслна, тиим кевәр Деед Эзнә андһар сольгдхш («Әмтнә то авлһн» 18:19).

Давста теңгс (Соленое море) – Әмн уга теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә («Эклц» 14:3).

Даман – Израильд бәәдг үсн теҗәлтә бичкн зерлг адусн («Левит» 11:5).

Ефә (эфа) – еврей келн-улсин үүрмг юм чиңнүрддг кемҗән, 23 л дүңгә («Нүүдл» 16:36).

Ешурун (Иешурун) – шүлгләнд ордг Израилин талдан нерн («Давтх Закан» 32:15).

Закан (Закон, еврей келәр «Тора») – Бурхн Эврәннь әмтнәс ямаран җирһл күләҗәх болн ямаран мөргүл кехин туск ном. Эн Закан Израилин әмтнд Мошеһәр дамҗад Бурхн өгсмн. «Хуучн бооцанд» эн сурһмҗ болн белглсн тууҗ ик зуудан Мошен бичсн тавн дегтрт бәәнә. Эн дегтрмүд зәрмдән Закан гиҗ нерәдгднә. Мел тер учрар Закан Израилин әмтнд тодрха сурһмҗ өгчәнә, бурхн-шаҗна болн олна җирһл залад, янзтаһар бийән бәрлһиг тогтав («Нүүдл» 13:9; 24:12)

Израилин хамцан (общество израильское, община Израиля) – түрүн болҗ Израилин әмтиг Египетәс Деед Эзнә өгх болсн һазр талнь һархла нерәдв («Нүүдл» 12:3; 16:1). Израилин әмтн гиҗ тогтсн 12 отг салу биш, Деед Эзнә һардврар ни-негн хамцан болҗ бәәв. Деед Эзн эн әмтиг шүүҗ авад негдүлхләрн, тедн Бийиннь онц әмтн болтха гиһәд, Терүнд церглтхә гиһәд, Терүнә заавр күцәтхә гиһәд негдүлв.

Израиль – Яков Пени-Эльд Бурхнла ноолдҗах цагт, терүнд Бурхн «Израиль» гидг нер өгв. Яковин хөөт үйнр 12 отг болад, Израилин әмтн гиҗ нерәдгдв. Хөөннь һазриг хувахла, ар үзгин 10 отг болн теднә һазр «Израиль» гидг нер зүүв. «Шин бооцанд» Израилин әмтиг бүклднь «Израиль» гиҗ меднә, тиигҗ теднә һазриг бас нерәднә («Эклц» 32:28; «Давтх Закан» 6:4).

Инҗр модн (смоковница) – Израильд икәр урһдг сарсасн темснә модн. Терүнә темснь сән амтта, шимтә. Тегәд чигн инҗр модн тогтун болн элвг җирһлин темдг гицхәнә. Инҗр модн Израилин әмтн гисн темдг болҗ чадхмн («Давтх Закан» 8:8).

Канан (Ханаан) – Хамин көвүн Ноахин ачнрин негнәннь нерн, эклцәс авн терүнә хөөт үйнрин (Канана улсин) бәәсн һазрин нерн. Эн һазр Барун үзгин теңгсин болн Йордан һолын хоорнд бәәнә. Терүг Бурхн Абрахамд болн терүнә хөөт үйнрт өгх болҗ. Хөөннь адһл уга Кананиг израильтянмуд дәәләд эзлв. Тегәд Израилин һазр гиҗ нерәддг болв («Эклц» 9:18; 12:5-7; «Нүүдл» 6:4).

Канана улс (ханаанеи) – Библьд израильтянмуд иртл Кананд бәәсн отгуд цугтан Канана улс гиҗ нерәддг бәәҗ. Эн әмтн оңг-оңгдан тохмта болад, ик зуудан Финикиян улсин төрлмүдт тоолгдҗаҗ. Зәрмдән Библьд кананахн гиҗ ор һанцхн отгиг нерәднә. Тер әмтн цугтан олна нүүрт бийән бәрҗ чаддго болн догшн буру номта улсин авъяс үзүлдг бәәҗ. Тегәд израильтянмуд теднә ик зууһинь алв. Тедниг Бурхна засгла харһулад бәәв. Наадк кананахн израильтянмудт көөгдв эс гиҗ алв өгх йоста. Кананд бәәрлхәр үлдсн кананхн буру номта бурхдт иткдг болв. Тедн израильтянмудыг оньдин түкрнә («Эклц» 10:18-19; 12:6; 15:21; «Нүүдл» 3:8).

Керүбмүд (херувимы) – күчтә җивртә Бурхна элчнр («Эклц» 3:24).

Керчлһн (обрезание) – көвүдин болн залусин махмудын үзүринь керчлһн. Абрахамд Бурхна өгсн зааврар, евреймүдин көвүн болһнд, төрснәннь хөөн, нәәмдгч өдртнь, керчүллһнә авъяс күцәдг бәәҗ («Эклц» 17:9-27; «Левит» 12:3). Керчлһн зааврин темдг болҗ тоолгдна. Бурхн болн Абрахамин хөөт үйнрин хоорнд кедг бооцан. Күн өрк-бүлтәһән хамдан Бурхна әмтн болад, Бурхна номд шүтнә. Керчлһн Израилин әмтнлә бәәнә гисн темдг. Евреймүдиг «керчүлгдсн» улс гинә. Талдан цуг әмтн – ор һанцхн Бурхн уга буру номта улс – «керчүлгдсн биш» гиҗ келнә.

Килнцәс цеврллһнә бәрц (жертва за грех, очистительная жертва) – Һарһсн килнцәс цеврллһн гиҗ иим бәрц бәрнә, цевр биш юмнас болн седклин зөвүрәс («Левит» 4:2-35).

Киттим – хуучн цагт Кипр арлын нерн («Әмтнә то авлһн» 24:24).

Куш – Куш орн-нутг Нил һолын экнд, Египетәс өмн үзг тал (өдгә Судана болн Эфиопиян һазрт) бәәҗ («Эклц» 2:13).

Левитмүд (левиты) – Яковин һурвдгч көвүн Левин хөөт үйнр. Мошег бәәсн цагт Бурхн Ахарона хөөт үйнриг шүүҗ авч. Ахарон Левин отга күн. Тедн Бурхна гелңгүд болҗ. Левин наадк үйнр цугтан тедниг левитмүд гиҗ нерәднә. Тедн Өргә герт гелңгүдт нөкд болад көдлх зөвтә. Израильд эдн һазр уга ор һанцхн отг яһад гихлә тедн Өргә герт көдлдг бәәҗ, хөөннь Сүмд. Талдан отгин евреймүдт тиим зөв уга. Дәкәд болхла, левитмүд Зака дасад, әмтн дунд багшлҗаҗ. Эдн Сүмд мөргүл кеһәд дуулдмн. Һазрин ормд левитмүдт эзлх балһсд болн Израилин талдан отгин бәәрнд тегш һазр эзлх зөв өггдҗ («Нүүдл» 38:21; «Левит» 25:32).

Лог – литр олив тосна нег һурвнань («Левит» 14:10).

Мацг (пост) – Библьд эн үг хотын цер гиҗ келгднә. Зәрмдән Бурхн-шаҗна учрар темдгтә болзгар йирдән нег өдр нам унд уушго. Иигҗ Бурхнд соңсхврта болҗахан эс гиҗ зовлң үзгдхлә уйдҗахан эс гиҗ сөрлт харһхла болн килнцәс һархар седхләрн Бурхиг дуудад дөң сурдмн («Левит» 16:29).

Мотр (жезл, скипетр) – йосна темдг эс гиҗ Бурхна күч медүлдг тайг («Эклц» 49:10; «Әмтнә то авлһн» 17:1-10).

Мөргүлин (өндр) орм (высота) – Канана бурхн-шаҗна әрүн бәәрн. Тиим гер өндр довудын ора деер тәвгддг бәәҗ. Зәрмдән ик моддын дор эс гиҗ тиньгр һазрт бәрдг чигн. Тенд Астарт бурхнд нерәдәд бахнс зогсадмн. Тиигән Астартд бәрц авч ирдг болҗ. Тенд һазрин урһц шинртхә гиһәд ончта мөргүлин проституц давулҗаҗ. Тиим йовдл әәлдәчнриг дамҗад Деед Эзн мел бурушадг бәәҗ («Левит» 26:30).

Назорей – еврей келәр иим күн эгл әмтнәс холҗад, бийән Бурхнд нерәддг чигн. Тегәд андһар өгәд чаһр уушго, талдан хортан күргх юм эдлшго, үсән хәәчлшго болн сахлан хусшго, дәкәд үксн күүнә цогцд өөрдшго, нам тернь төрл-садн күн болсн бийнь. Эврәннь назорейин андһар өгсн болзгин чилгчәр онц бәрц авч ирәд, Өргә герт (Сүмд) орхиннь өмн үсән хусх кергтә. Тиим шүтлһн назорейин бийиннь эс гиҗ төрсн цаглань экиннь андһарин ашнь чигн болад бәәх («Әмтнә то авлһн» 6:1-21).

Омер – еврей келн-улсин үүрмг юм чиңнүрддг кемҗән, 2,3 л дүңгә («Нүүдл» 16:16).

Өдмгин бәрц (хлебное приношение) – Бурхнд, гелңгүдт нерәдҗәх бәрц. Эннь тәрәнә һарц авхларн ханлтан өргдг темдг. Өдмгин бәрц түүкә эс гиҗ хуурсн тәрәнә буудян экн эс гиҗ үүлсн болн болһсн экн. Санхнь, тернь тоснла болн ладанла хольгдсн, давслгдсн болдг («Левит» 2:1-16).

Өргә гер (скиния) – зөөдг сүркә ик өргә гер. Иим гер эргндән хашалгдсн болдг. Хаша дотр тәкл тәкдг орм бәәх, уһалһна улан мөңгн сав болн Өргә гер – Харһлтын Шатр эс гиҗ Бооцана өргә гер бәәнә. Өргә герт Израилин әмтн гелңгүдин дөңгәр Бурхнла харһлт кенә. Шатр дотр хойр хора бәәнә: әрүн бәәрн болн хамгин Әрүн бәәрн. Әрүн бәәрнд ширә бәәнә. Терүн деер әрүн өдмг болн кергтә юмсуд тәвгднә. Бас күҗ уңһдадг ширә болн герлин гегән бәәнә. Бурхна зааврар израильтянмуд Өргә гер кеһәд, көдә һазрар йовхларн авад йовдг бәәҗ. Өргә гер дотр Бооцана хәәрцг бәрдмн. Израильд Өргә гер Бурхна гер гиҗ тоолгдна. Өргә герин өмн мөргәд, өдр болһн әмтн Терүнд бәрц бәрнә. Соломон хан Ерусалимд Сүм бәртл тиигҗ кедг бәәҗ. Израилин әмтн Өргә герин хашад орҗ чадҗана, әрүн бәәрнд зуг гелңгүд орх зөвтә. Хамгин әрүн бәәрнд зуг ах гелң җилд нег дәкҗ орҗ чадҗана. Өргә герт Бурхн өвәрц кевәр цугталань бәәнә гиҗ Израилин әмтн иткҗәҗ («Нүүдл» 26:1-37; «Әмтнә то авлһн» 1:50).

Песах (Пасха) – еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошен һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд нәр кенә. Хамгин түрүнд Песах нәәриг евреймүд Египетәс һархларн кеҗ, болв хөөннь эн нәәриг җил болһн кедг болҗ. Ода күртл тиим нәр тедн кенә. Бәрцд орулсн хөөнә хурһиг бас «Песах» гиҗ келнә («Нүүдл» 12:11).

Пилистин теңгс (Филистимское море) – Дунд һазрин теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә («Нүүдл» 23:31).

Рефаимүд (рефаимы) – кезәңк Кананд бәәсн өндр нурһта келн-әмтн («Эклц» 14:5).

Синай – уул (зәрмдән Хорив гиҗ нерәднә). Синайин тоха арлын девскр һазрт (өдгә цага Египет) Бурхн Израилин әмтнлә бооца кеһәд, Мошеһәр дамҗад теднд Зака өгсмн. Моше Синай уул деер һарна. Тенд Арвн Заавр бичәтә хавтха чолуд авна (талданар болхла Бооцана хавтха чолуд) («Нүүдл» 19:1-25).

Сөм (пядь) – бөдүн залуһин һарин ик хурһн чивчхә хойрин хоорндк орм кирцхд 23 см («Нүүдл» 28:16).

Талант – еврей келн-улсин чиңнүр 35 кг дүңгә («Нүүдл» 25:39).

Тос келһн, тос түрклһн (помазание) – асхлһна, цацлһна эс гиҗ олив тос күүнд, юмнд болв чигн түрклһнә шишлң хуучна авъяс. Бурхна шүүҗ авсн гелңд эс гиҗ хан болҗах күүнд тос түркдг чигн («Нүүдл» 28:41). Тос түрксн юмн әрүн болҗ тоолгддг. Тедниг онц төрин төлә олзлдг чигн. Үлгүрнь, өргә герт тәкл тәкдг ормд эс гиҗ өргә герт бүклднь тос түркдг болҗана («Нүүдл» 40:9).

Тоха (локоть) – тохаһас һарин дунд хурһн күртл, өрәл метрәс невчкн баахн орм («Эклц» 6:15).

Улан теңгс (Красное море) – еврей келнд «Суф теңгс» гиҗ нерәдгднә, эс гиҗ «Хулста теңгс» («Нүүдл» 10:19).

Урим болн туммим – Бурхна седвәр медх җирв («Нүүдл» 28:30).

Үклин һазр – (преисподняя, еврей келәр «Шеол» гинә) – һазрин гүүнд бәәх орм. Тиигәрән цуг әмтн үкснә хөөн үннчнь чигн, килнцтәнь чигн ордмн. Библьд еврей келәр эн орм йирдән «шеол» гиҗ нерәдгднә. Орс келнд «там» гиҗ орчулгдна («Эклц 37:35).

Хомер – еврей келн-улсин үүрмг юм кемҗәлдг 230 л. Эн 10 ефәлә болн 100 омерлә әдл («Левит» 27:16).

Хореймүд (хорреи) – Эдом гидг һазрт кезәңк цагас авн бәәдг әмтн: тедниг Эсавин хөөт үйнр көөҗ һарһҗ («Эклц» 14:6).

Хөөт гергн (наложница) – иим гергиг залу күн эзлхәр герәдән орулҗ авдг бәәҗ. Хөөт гергн онц зөвтә: йосндан болхла эн мухлаһас өөдән зөвтә, зуг гергнәснь дор зөвтә («Эклц» 22:24).

Хуссоп (иссоп) – каңкнсн үнртә урһмл. Хуссопиг уснд эс гиҗ цуснд норһад күүнд эс гиҗ өлг-эдт цацад, мөргүл кехлә цеврлдг бәәҗ («Нүүдл» 12:22).

Цевр, цевр биш (чистый, нечистый) – «Хуучн Бооцанд» эн үг ик зуудан бурхн-шаҗна цевр керг күцәхлә олзлгдна. Мошен Закаһар Израилин әмтн цевр болн цевр биш юмиг йилһх йоста. Шишлң мал, шовуд болн заһсд, юмсуд болн хот-хол цевр биш болҗ тоолгддг бәәҗ. Күүг бас йилһдг бәәҗ. Кемр күн бузр хот эс идсн болхла, му гемтә, арсна гемтә эс гиҗ үксн юмна күш көндәсн уга болхла, цусн һарчах шав уга болхла, тиим күн цевр болҗ тоолгддг чигн. Күүкд күн сарин кир ирхлә эс гиҗ үр һарһсна дару цевр биш гиҗ тоолгддг бәәҗ. Арсна гемтә болн зәрм талдан гемтә әмтн бас цевр биш гиҗ тоолгддг болҗана. Цевр биш әмтн бурхн-шаҗна кергт орлцшго, нам цевр юмсудт һаран күргшго. Бийән цеврлхин төлә шишлң авъяс күцәдг чигн. Цеврлхин төлә күн бәрц бәрх йоста, тер күүнд хуссоп цацад цеврлхмн болҗана. Дәкәд бийинь усар цеврләд, хувцинь уһах кергтә («Левит» 7:19; 10:10; 13:13; «Әмтнә то авлһн» 19:17-19; «Давтх Закан» 14:3-21).

Шаталһна тәкл, бүклднь шаталһна бәрц (всесожжение) – эннь онц бәрц бәрлһн. Яһад гихлә терүнд нерәдсн мал бүклдән тәклин ормд шатагдмн. Һал шатахла, бәрц утанд хүврнә. Тер бәрцәс теңгр тал өөдлсн каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста болдг чигн («Эклц» 22:2; «Левит» 1:2-17).

Шекель – еврей келн-улсин чиңнүрәр 11,5 грамм («Эклц» 23:15).

Шүтән (идол) – бурхна дүрстә зург эс гиҗ бичкн көшә («Нүүдл» 20:4).

Эвцлһнә бәрц (жертва мира) – иим бәрцәр Бурхнла чик хәрлцә бәрхәр болн эвцлһ нәәрлхәр, хәрү өмнк кевәрн Терүнлә бәәхин төлә кеҗәх бәрц. Малыг алсна хөөн өрәлинь тәклин ормд шатана, наадк өрәлинь бәрц авч ирсн күн, терүнә өрк-бүл болн гелңг иддг чигн («Левит» 3:1-17).

Яхве – Бурхна эврә нерн. Еврей үзгәр иигҗ бичгднә – הוהי (YHWH). Эн нерн чикәр яһҗ келгдх болн яһҗ тогтсинь ода күртл зүтклдән бола. Библин кесг орчуллһнд «Иегова» гиҗ келгдҗәнә. Болв эннь төв биш. Эннь эндр «Яхве» гиҗ тоолгдҗана: «Тер, оньдин бәәдг». Бурхна нериг чикднь соңсхад келшгон төлә, Вавилона бәрәнә хөөн евреймүд «Адонай» гиҗ келҗәв. Эннь орчулгдхла – «Мини Деед Эзн» («Эклц» 2:4; «Нүүдл» 3:15; «Давтх Закан» 6:13).

Кезәңк делкә

Кезәңк делкә

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Table of Contents

Мошен тавн дегтр: Левит

Нүр үг

Левит

- Нүр үг
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

- Алдр теңгс (Великое море)

- Анакин хөөт үйнр, анакмуд (анакимы)

- Асхлһна бәрц, асхх бәрц, чаһрин бәрц (возлияние)

- Ах гелң (первосвященник)
- Әәлдәч (пророк)
- Әрүн (святой)
- Барун үзгин теңгс (Западное море)
- Бемб өдр (суббота, еврей келәр «шаббат»)
- Бооцан (завет, договор)
- Бооцана хавтха чолуд (скрижали Завета)
- Буйсагдх юмн (заклятое)
- Буру номта улс (язычники)
- Бурхна элч (ангел)

- Бурхна Сәкүсн (Дух Божий, еврей келнд «руах»)

- Гелң (священник)
- Гера
- Гин
- Һалын бәрц (огненная жертва)

- Һару даах бәрц (возместительная жертва, жертва повинности)

- Давсн (соль)
- Давста теңгс (Соленое море)
- Даман
- Ефә (эфа)
- Ешурун (Иешурун)
- Закан (Закон, еврей келәр «Тора»)

- Израилин хамцан (общество израильское, община Израиля)

- Израиль
- Инҗр модн (смоковница)
- Канан (Ханаан)
- Канана улс (ханаанеи)
- Керүбмүд (херувимы)
- Керчлһн (обрезание)

- Килнцәс цеврллһнә бәрц (жертва за грех, очистительная жертва)

- Киттим
- Куш
- Левитмүд (левиты)
- Лог
- Мацг (пост)
- Мотр (жезл, скипетр)
- Мөргүлин (өндр) орм (высота)
- Назорей
- Омер
- Өдмгин бәрц (хлебное приношение)
- Өргә гер (скиния)
- Песах (Пасха)
- Пилистин теңгс (Филистимское море)
- Рефаимүд (рефаимы)
- Синай
- Сөм (пядь)
- Талант
- Тос келһн, тос түрклһн (помазание)
- Тоха (локоть)
- Улан теңгс (Красное море)
- Урим болн туммим
- Үклин һазр
- Хомер
- Хореймүд (хорреи)
- Хөөт гергн (наложница)
- Хуссоп (иссоп)
- Цевр, цевр биш (чистый, нечистый)

- Шаталһна тәкл, бүклднь шаталһна бәрц (всесожжение)

- Шекель
- Шүтән (идол)
- Эвцлһнә бәрц (жертва мира)
- Яхве

Кезәңк делкә

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура